گوهر معرفت - عرفان و اخلاق کاربردی

پایگاه نشر علوم و معارف از دیدگاه علّامه آیة الله حاج سیّد محمّد حسین حسینی طهرانی قُدّس سرّه

پایگاه نشر علوم و معارف از دیدگاه علّامه آیة الله حاج سیّد محمّد حسین حسینی طهرانی قُدّس سرّه

روضه امیرمومنان در فراق فاطمه سلام الله علیهما

در «مروج الذهب» آورده است که: و لمّا قُبضت فاطمة جزَع علیها بَعْلُها علىٌّ جَزَعاً شدیداً و اشتدّ بکاؤهُ و ظهر أنینُه و حَنینُه و قال فى ذلک‏:

صلوات خاصّه حضرت فاطمه سلام الله علیها

اَللّهُمَّ صَلِّ عَلَى الصِّدّیقَةِ فاطِمَةَ الزَّکِیَّةِ حَبیبَةِ حَبیبِکَ وَنَبِیِّکَ وَاُمِّ اَحِبّآئِکَ وَاَصْفِیآئِکَ الَّتِى انْتَجَبْتَها وَفَضَّلْتَها وَاخْتَرْتَها عَلى نِسآءِ الْعالَمینَ...

مطلع الفجر، (نقش محوری علامه طهرانی ره در شکل گیری انقلاب اسلامی)

یکى از مسائلى که همواره ذهن و فکر علّامه طهرانى ( اعلی الله مقامه الشریف ) را بخود مشغول نموده بود و دائماً در جلسات با علماء و صحبتهاى عمومى و خصوصى آنرا مطرح مى‏ نمودند، مسأله تشکیل حکومت اسلامى بود؛ مقاله جاضر تنها گوشه ای از  نقش محوری ایشان در شکل گیری نهضت اسلامی ایران از بدو آن تا پیروزی آن است.

فاطمیه اوّل یا دوّم؟ (نظر و سیره علامه طهرانی درباره تاریخ شهادت حضرت فاطمه)

در مورد تاریخ شهادت حضرت زهرای مرضیه سلام الله علیها دو روایت است یکی سیزدهم جمادی الاولی که مطابق با گذشت هفتاد و پنج روز از تاریخ رحات پیامبر صلی الله علیه و آله است و دیگری سوم جمادی الآخر که مطابق با نود و پنج روز از روز رحلت آن حضرت می باشد. نظر و سیره مرحوم علامه طهرانی رضوان الله علیه را در اینباره جویا می شویم

نفحات الاُنس (نماز، گفتگوی با خداست)

عارف کامل حضرت علّامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

یکى از بزرگان مى‏فرماید: من هر وقت بخواهم خدا با من صحبت کند قرآن مى‏خوانم، و هر وقت بخواهم من با خدا تکلّم کنم نماز مى‏خوانم چه حال بهتر از این حال که انسان دمى مغز خود را از فکر این دنیاى پر شر و شور خالى کند (دنیائى که عیشش توأم با ناگوارى و حیاتش توأم با موت و شادیش مقرون با سوگ و ماتم است) و توجّه به حرم انس و مقام قرب و محل أمان بگرداند، و به ابدیّت پیوسته شود.
خودداری علامه طهرانی از رفتن به خارج جهت عمل جرّاحی با وجود اصرار پزشکان

هنگامی که عارف کامل حضرت علامه طهرانی رضوان الله تعالی علیه مشغول کتابت کتاب روح مجرد یادنامه استادشان حضرت آقای حاج سید هاشم حداد اعلی الله مقامه بودند وقتی به توصیف دلدادگی اولیای الهی و غربت و عدم سنخیتشان به عالم کثرت و انسشان به محبوب ازلی و ابدی می پردازند به یکباره دچاره عارضه ای می شوند و بسیاری از پزشکان خبره برای ادامه مداوا و عملیه جراحی رفتن به خارج را توصیه و اصرار می کنند که با خودداری علامه مواجه می شوند مرحوم علامه تمام جریان را اینچنین به نگارش درآورده و می فرمایند:

زینت عرفان (معرفت حضرت زینب سلام الله علیها)

آوازه کمال، عرفان و پاک دامنی تو در همه عالم پیچیده است، که بودی زینت پدر و ماندی زینت اهل معرفت؛ با اینکه سنگینترین مصائب بر حضرت زینب سلام الله علیها وارد شد اما ذره ای از مسیر عقلانیت که توحید محض است خارج نشد

نفحات الاُنس (عنایت حضرت زینب سلام الله علیها به علامه طهرانی)

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

از عنایات خاصّه حضرت زینب سلامُ الله علیها، روزى که ( همراه مرحوم حداد ) در حرم مطهّر نشسته بودیم، این بود که حضرت آقا فرمودند: مسافرت و توقّف شما در خدمت حضرت امام علىّ بن موسى الرّضا علیه السّلام خوب است؛ به مشهد می روید و در آنجا توطّن مى ‏نمائید. روى همین جهت بود که حقیر پس از چند ماه از مراجعت شام به آستان قدس حضرت ثامن الحجج علیه السّلام مشرّف شدم و بار خود را در این ارض مقدّس فرود آوردم. (روح مجرد، ص 648)

أسماء الحسنی (اسامی و القاب حضرت زینب کبری سلام الله علیها)

حضرت زینب سلام الله علیها را به قطع و از روی واقع می توان از چند بانوی نمونه تاریخ برشمرد چنانچه کلمات معصومین علیهم السلام در توصیف حضرتش بر آن گواه است، در مقاله پیش روی به اوصاف آن حضرت که هر کدام بیانگر گوشه ای از تجلی شخصیت آن بانوی بزرگوار است اشاره شده است.

پرستار،  دست مهربانی خدا

چقدر پسندیده است که در طول سال روزی اختصاص داده شده تا از قشری ملکوتی و آسمانی به نام پرستاران تجلیل گردد و چه بهتر این روز مقارن با روز ولادت حضرت زینب سلام الله علیها انتخاب گردیده است گرچه نه مقام ولایت حضرت زینب را باید محدود به پرستاری دانست و نه تجلیل از پرستاران را محدود به یک یا چند روز؛ حجت الاسلام شاهرخ همدانی سطوری را به تجلیل از پرستاران اختصاص دادند که مرور می کنیم

رنج های بی گنج (نقدی بر آراء و عملکرد فردوسی)

مقاله حاضر، نقدی بر اندیشه و بینش جناب فردوسی است که هر ساله در چنین ایامی برای وی بزرگداشت می گیرند فارغ از اینکه در مکتب اهل بیت بزرگداشت فقط و فقط اختصاص به معصومین علیهم السلام دارد چرا که مصداق اتم انسان کامل هستند و بزرگداشت آنان اعلان کمال و رشد و سعادت و نجات بشریت است اما انسانی که تمام وجودش پر است از نقص و عیب و کمی و کاستی اگر در مقام بزرگداشت و در نتیجه الگوبرداری قرار گیرد آنچه نصیب دیگران می شود ناقص و معیوب خواهد بود و قرآن این مساله را محکوم می کند

نفحات الاُنس (نهی از رفتن بر مزار فردوسی)

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند: کسی که در مشهد به طوس برای زیارت قبر فردوسی برود، زیارتش از حضرت علی بن موسی الرضا علیه السلام باطل می گردد.

تعبیر علامه طهرانی هنگام فرار شاه

مرحوم علّامه طهرانى انقلاب اسلامى ایران را یک موهبت الهى براى ملّت شیعه اثنى عشرى ایران مى ‏دانستند، و م ى‏فرمودند: «مردم باید قدر این هدیّه الهى را بدانند و خوب از آن پذیرائى کنند. نکات مثبت را تأیید، و در صدد رفع نکات منفى و اصلاح آن برآیند.

بشنو از نی (نظر اولیاء الهی درباره  شخصیّت مرحوم امیرکبیر)

آیت الله حاج سیّد محمّد محسن حسینی طهرانی نقل می کنند: یادم هست در یک وقتى خدمت مرحوم آقاى حدّاد بودیم گاهگاهى ایشان حکایت‏ هایى را از امیرکبیر نقل میکردند، ایشان هم خیلى معجَب بودند به این شخص و به خصوص به این (خصوصیّاتش)*، در هر صورت ایشان از او به عِنوان شخصى که اقدام بر خیر میکند یاد می‏کردند.

*هیهات اینکه یک همچنین کسى دیگر دوباره بیاید و مثل او بیاید، 

نفحات الاُنس (سیرۀ علامه طهرانی در حجاب بانوان)

عارف کامل مرحوم علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

در حکومت اسلامی باید حجاب را یک حجاب صحیح استاندارد کنند یعنى زنها داراى پوشش صحیح باشند؛ و بتوانند در عین پوشش دنبال کار بروند. بچّه بغل کنند، خرید کنند سوار اتوبوس شوند و چادر از سرشان نیفتد، بدن معلوم نباشد. لباسى با آستین بلند همراه شلوارى بلند و گشاد و داراى...

متانت حجاب (با رفتن حجاب، قرآن کنار می رود)

حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه یکی از اصول بنیادین صلاح و فساد جامعه را مساله غیرت مردان و حجاب زنان می دانند که با حفظ آن سلامت و صلابت جامعه پابرجا خواهد بود و با سست شدن آن مخالفین و دشمنان اسلام به مقاصد پلید خود می رسند ایشان حجاب را صرفا یک پدیده اجتماعی نمی دانند بلکه آن را از اموری حیاتی در سلامت روحی و معنوی یک جامعه می دانستند

نفحات الاُنس (آیت الله قمی مرد با غیرت و پیروز مساله کشف حجاب)

عارف کامل علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

آیة الله حاج آقا حسین قمّى طباطبائى، در وقت کشف حجاب در مشهد مقدّس بود. براى ملاقات پهلوى به طهران آمد. پهلوى اجازه ملاقات نداد، و او را در باغ سراج در حضرت عبد العظیم محصور و ممنوع الملاقات نمود و سپس به عتبات عالیات تبعید کرد. مرحوم استاد، آیة الله حاج شیخ مرتضى حائرى أعلى الله مقامه میفرمود: از آیة الله قمّى بعداً پرسیدند: شما از ملاقات با پهلوى چه نظرى داشتى؟ گفت: «در مرتبه اوّل میخواستم او را موعظه کنم؛ اگر سود داشت که فبها، و گرنه در مرتبه دوّم با خودم قرآن بغلى برده بودم و میخواستم او را به قرآن قسم دهم؛ اگر سود داشت که فبها، و گرنه از جایم برخیزم و بجهم گلویش را با دو دست بگیرم و با شصت‏هایم آنقدر فشار دهم تا خفه شود.» مرحبا بر این همّت و این غیرت!
حکایات (در باب عظمت شخصیت حضرت معصومه سلام الله علیها)

آیت الله حاج شیخ حسن رمضانی از شاگردان حضرت آقای حسن زاده آملی حفظه الله تعالی می ‌گفتند: چندین سال قبل، دانشگاه قم برای تجلیل از مقام حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها گردهمایی تشکیل دادند و از من خواستند که واسطه شوم و حضرت استاد علامه حسن زاده آملی را برای این مجمع دعوت کنم

بشنو از نی (توسّل به حضرت معصومه سلام الله علیها)

حضرت آیت الله بهجت رحمة الله علیه یکبار پس از بیان داستان شفا یافتن دو زائر امام رضا علیه السلام که خبر شفایشان را حضرت معصومه علیها السلام به آنها داده بودند، افزود: از اینجا استفاده می شود که حضرت امام رضا و حضرت معصومه علیهما السلام با هم اتحاد و اتصال دارند؛ بلکه همه نور واحدند؛ لذا انسان به هر کدام که متوسل شود، از دیگری جواب می گیرد.

نفحات الاُنس (برکات حرم فاطمه معصومه علیهاالسلام در قم)

عارف کامل مرحوم حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

استاد ما مرحوم آقا حاج سید هاشم حداد رضوان الله تعالی علیه می فرمودند: قبر مطهّر بى بى حضرت معصومه سلام الله علیها، فضاى قم و اطراف قم را باز و گسترده و سبک و نورانى نموده است، و بواسطه برکات آنحضرت است که گویا خستگى از زمین قم و از خاک قم برداشته شده است‏.
بانوی شفاعت (در فضایل حضرت معصومه سلام الله علیها)

حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها دارای شخصیتی رفیع و والا مقام می باشد به طوری که ائمه طاهرین علیهم السّلام از این بانو، با جلالت و تکریم یاد کردهاند؛ مقاله پیش روی به احوال آن بانوی محترمه از زبان معصومین و اولیای الهی به قلم حجت الاسلام شاهرخ همدانی اختصاص دارد

حکایات (سفر امام حسن عسکری علیه السلام به ایران)

طبق روایتی که علاّمه مجلسی رحمة الله علیه نقل می‏کند، حضرت امام حسن عسکری علیه السلام از روی اعجاز در زمان خویش به گرگان رفتند و با دوستان و یاران بی‏شمار خویش دیدار داشته است

گروهی از مسیحیان که به بهشت می روند

این سوال همیشه مطرح بوده و هست که تکلیف این همه از پیروان سایر ادیان مخصوصا مسیحیان چه خواهد شد؟ عاقبت امر آنان در قیامت چگونه است؟ آیا همه به عنوان کفار وارد جهنم می شوند یا راه نجاتی برایشان هست؟ پاسخ این سوال را از کلمات نورانی حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه استفاده می کنیم

تبعیت از ادیان گذشته

امروز اگر پیغمبرى از پیامبران زنده شود مانند عظیمترین آنها همچون حضرت موسى و حضرت عیسى علَى نبیّنا و آله و علَیهما الصّلوةُ و السّلام ما نمى‏توانیم به آنها رجوع کنیم و دستور بخواهیم و در راه سیر و سلوک الهى در تحت ولایتشان درآئیم...

نفحات الاُنس (شباهت مسیحیت با اسلام در عطوفت و مهربانی)

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

علّت آنکه دین مسیح مانند دین اسلام بزودى در دنیا گسترش یافت و مردم پذیرفتند، همین جنبه ‏هاى عاطفى و رحمت بود که با فطرت مردم سازگارتر بود. و براساس همان رحمت حضرت مسیح بود که مى ‏بینیم چه بسیار از پیروان او به کارهاى عاطفى شدید، چون معالجه و پرستارى از مجذومان و غیرها دست مى ‏زنند،
بشنو از نی (علّت ازدواج نکردن حضرت عیسی علیه السلام) مُفسّر کبیر قرآن حضرت علامه طباطبائی اعلی الله مقامه: (ازدواج نکردن حضرت عیسی علیه السلام) دلیل بر نقصان نیست، بلکه دلیلى بر روحیّت و نورانیّت حضرت عیسى بوده است، چون با این نشأه أبداً تماس حاصل نکرد و ازدواج ننمود و سکنى و خانه نگرفت؛ یک موجودیّت خاصّى داشت. ولى حضرت رسول اکرم جامعیّت داشتند، از آثار و خصائص این نشأه بنحو أوفى برآمدند؛ و بالاخصّ سنّت ازدواج از خصائص رسول الله است‏. (مهر تابان)
نفحات الاُنس (منزلت حضرت شاه عبدالعظیم علیه السلام)

عارف کامل مرحوم علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

حقیر که منزلمان در طهران بود، بسیار به زیارت امامزاده حضرت عبد العظیم سلامُ الله علیه مشرّف مى ‏شدیم، من تا به حال یاد ندارم دعائى در آن محلّ مبارک کرده باشم و برآورده نشده باشد؛ حضرت عبدالعظیم حسنی علیه السلام نور تهران است و کسی که به تهران برود و ایشان را زیارت نکند، جفا کرده است. می فرمودند: مردم طهران زیر سایۀ حضرت عبدالعظیم و امام زاده حمزه زندگی می کنند. حضرت استاد فقید مرحوم حاج سیّد هاشم موسوى در مدّت درنگشان در طهران چندین بار به زیارت حضرت عبد العظیم سلامُ الله علیه مشرف شدند.‏ 
کرامتی از حضرت عبدالعظیم علیه السّلام به نقل از علامه طهرانی‏

مرحوم علامه طهرانی رحمة الله علیه نقل می کنند: پینه ‏دوزى بود سر کوچه حمّام وزیر که منزل ما در آنجا بود، و ما کفش هاى خود را براى پینه و وصله به او میدادیم. یک روز با حالت گریه به منزل آمد و این قضیّه را براى پدرم که عالم محلّه بود تعریف کرد، و من صغیر بودم و خوب به خاطر دارم.

بشنو از نی (جایگاه زیارت حضرت عبدالعظیم حسنی علیه السلام)

مرحوم آیت الله بهجت رضوان الله علیه: اهل تهران اگر هفته ای یک مرتبه به زیارت حضرت عبدالعظیم حسنی نروند، جفا کرده اند. (پایگاه تنظیم و نشر آثار آیت الله بهجت ره)

یک سینه سُخن (زیارت ولیّ خدا زیارت تمام أولیاست)

حجّت الاسلام حاج شیخ محمّد شاهرخ همدانی: 

اینکه در روایت است زیارت حضرت عبدالعظیم حسنی همان زیارت سیدالشّهداء علیهماالسلام است، اختصاص به وی ندارد! همانطور که اختصاص به سیدالشهداء هم ندارد؛ بلکه در هر جای عالم اگر انسان خدمت انسان کامل و ولیّی از اولیای الهی چه در زمان حیات و چه در زمان ممات برسد، عین این است که خدمت نه تنها یک معصوم بلکه خدمت همۀ معصومین علیهم السلام و همۀ اولیای الهی رسیده است. و سرّ مطلب آنست که حضور در حریم انسان کامل، چه معصومین و چه غیر ایشان، حضور در حریم ولایت است و ولایت عین توحید است که تعدّد بردار نیست.