گوهر معرفت - عرفان و اخلاق کاربردی

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت إشراف حجّة الاسلام و المسلمین حاجّ شیخ محمّد شاهرخ همدانی از شاگردان عارف کامل حضرت علّامه طهرانی اعلی الله مقامه

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت إشراف حجّة الاسلام و المسلمین حاجّ شیخ محمّد شاهرخ همدانی از شاگردان عارف کامل حضرت علّامه طهرانی اعلی الله مقامه


گذری بر مناجات توحیدیه شعبانیه

یکی از بهترین و نغزترین و عرفانی ترین دعاها که مشتمل بر مضامینی بس عالی و مفاهیمی توحیدی است، همین مناجات امیر المومنین علی علیه السلام به روایت "ابن خالویه" در ماه مُعظّم شعبان است که سیره اهل بیت علیهم السلام بر قرائت آن در ماه شعبان بوده است و اولیای الهی از جمله سیدنا الاستاد حضرت علامه طهرانی اعلی الله مقامه الشریف بر قرآئت آن و تامل در مضامین و معانی راقیه آن توصیه می کردند.

 بسم الله الرحمن الرحیم

گذری بر مناجات توحیدیه شعبانیه از ناحیه امیر مومنان علیه السلام

منبع: سلسله یادداشت ها تالیف حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

یکی از بهترین و نغزترین و عرفانی ترین دعاها که مشتمل بر مضامینی بس عالی و مفاهیمی توحیدی است، همین مناجات امیر المومنین علی علیه السلام به روایت "ابن خالویه" در ماه مُعظّم شعبان است که سیره اهل بیت علیهم السلام بر قرائت آن در ماه شعبان بوده است و اولیای الهی از جمله سیدنا الاستاد حضرت علامه طهرانی اعلی الله مقامه الشریف بر قرآئت آن و تامل در مضامین و معانی راقیه آن توصیه می کردند.

بزرگان می فرمودند: این دعا و مناجات مضامینی دارد که شرح و تفسیر آن فقط از یک سالک واصل و عارف دلسوخته برمی آید و بزرگی می فرماید: مناجات شعبانیه از مناجاتهایی هست که اگر انسان دنبالش برود و فکر در او بکند، انسان را به یک جایی می‏رساند.

البته خواندن این مناجات وقتی مشخص نیست اما مناسب وقت سحر است و خوب است در سحر خوانده شود و به معانی آن توجه وعنایت خاص گردد

سیدنا الاستاد حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند: سیره امیر المومنین و ائمه اطهار این بوده که این دعا را در ماه شعبان می خواندند و بزرگان بر خواندن آن مداومت داشتند

سیدنا الاستاد در عظمت این دعا و مضامین توحیدی آن می فرمودند:

در همین مناجات شعبانیّه اصلًا لفظ «وصول» هست! خدایا ما مى‏خواهیم به تو برسیم! وصول! وصول! إِلَهِى هَب لِى کَمَالَ الإنقِطَاعِ إِلَیْکَ وَ أنِرْ أبْصَارَ قُلُوبِنَا بِضِیَاءِ نَظَرِهَا إِلَیْکَ حَتَّى تَخْرِقَ أبْصَارُ الْقُلُوبِ حُجُبَ النُّورِ فَتَصِلَ إِلَى مَعْدِنِ الْعَظمَة وَ تصِیرَ أروَاحُنَا مُعَلَّقَة بِعِزِّ قُدْسِکَ!

 «خدایا ما از تو مى‏خواهیم که یکسره متّصل بسوى تو بشویم! آیه قرآن مى‏گوید: وَتَبَتَّلْ إِلَیْهِ تَبْتِیلًا یکسره کار خود را با خدا درست کن و منقطع بشو بسوى او! کمر ببند دراین راه! و چشمهاى دل ما را نور بده که بتوانیم نظر به سوى تو بکنیم! تا به کدام سر حدّ؟ تااینکه آن چشم‏هاى دل ما را که نور مى‏دهى، این نوراینقدر شدید باشد که‏این حجابهاى ظلمت و نور را که بین ما و تو واقع شده و سدّ راه ما شده تمام‏این حجابها را پاره کند». در تاریکى‏هاى بیابان دیده‏ایداین ماشین‏هائى که حرکت مى‏کنند؟ بعضى‏ها جلویشان روشن است، بعضى چراغشان یکقدرى قوى‏تر است جلوتر را مى‏بینند، بعضى‏ها یک نور افکن‏هائیست، اسمش را چى مى‏گذارید شما؟ بله؟ هان؟ پروژکتور! (چَشم!) این مى‏زند آنطرف کوه را هم روشن مى‏کند، دو فرسخ را روشن مى‏کند، یک فرسخ و نیم را روشن مى‏کند، این تمام این لُجِّه‏ها و تاریکیها را به یک نور همه را روشن مى‏کند! ازاین چراغها مى‏خواهیم بدهى به قلب ما! نه‏اینکه جلوى پاى خودمان را ببینیم‏اینطرف و آنطرف! از آنها. حَتَّى تَخْرِقَ «تخرق یعنى: پاره کند» أبْصَارُ القُلُوب «چشمهاى دل حجابهاى نور را پاره کند، حجابها را همه پاره کند.» بعد چه؟ فَتَصِلَ إِلَى مَعْدِنِ الْعَظِمَة «آنوقت‏این قلبهاى ما برسد به معدن عظمت.» معدن عظمت کجاست؟ قلب ما را برسان به آن. وَ تصِیرَ أروَاحُنَا مُعَلَّقَة بِعِزِّ قُدْسِک «و روحهاى ما معلّق بشود، بستگى پیدا کند به مقام عزِّ قدس تو که در آنجا هیچ نیست جز تو، قلب ما برسد به آنجا».

إِلَهِى وَ ألْحِقْنِى بِنُورِ عِزِّکَ الأبْهَج فَأکُونَ لَکَ عَارِفًا وَ عَنْ سِوَاکَ مُنْحَرِفًا وَ مِنْکَ خِائِفًا مُرَاقِبًا «خدایا مرا ملحق کن! ملحق کن یعنى: برسان به کى برسان؟ بِنُورِ عِزِّکَ الأَبْهَج، به نور عزِّ خودت که از همه چیز روشن‏تر است، تابناک‏تر است مرا به آنجا برسان!»

این دعا کجاست؟ دعاى امیرالمؤمنین و ائمّه علیهم السّلام است که غالباً مى‏خواندند، و در ماه شعبان جزء مناجات شعبانیّه است، که خیلى مضامین عالى دارد، و همه بزرگان از علماء کارشان خواندن‏این مناجات در ماه شعبان بوده!

علامه طباطبایی رضوان الله تعالی علیه در توصیف این دعا می فرمایند:

این مناجات شعبانیّه مشتمل بر مقدّمه و ذى‏المقدّمه است، یعنى سلوک و شهود را در بر مى‏گیرد. (رساله الولایه)

یعنی هم مقصد را که توحید است معرفی می کند هم راه را که همان سیر و سلوک الی الله است.

ارسال نظر و طرح سوال

نظر دادن تنها برای اعضای بیان ممکن است.
اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید لطفا ابتدا وارد شوید، در غیر این صورت می توانید ثبت نام کنید.