گوهر معرفت - عرفان و اخلاق کاربردی

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت اشراف حجة الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت اشراف حجة الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی


نفحات الاُنس (شخصیت مرحوم سید جمال الدین اسدآبادی)

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

گرچه مسلّماً از نوابغ دهر و از فلاسفه عالی مقام بوده و در خطابه و عربیّت ممتاز بوده، و سعى وافرى در تشکیل حکومت واحده و مرکزى براى مسلمین داشته است؛ ولى...
اینجانب در رساله جداگانه و مختصرى که نوشته‏ ام، درباره سیّد جمال الدّین (اسدآبادی) نظر خوشى ندارم؛ و او را مرد الهى نمیدانم. گرچه مسلّماً از نوابغ دهر و از فلاسفه عالی مقام بوده و در خطابه و عربیّت ممتاز بوده، و سعى وافرى در تشکیل حکومت واحده و مرکزى براى مسلمین داشته است؛ ولى از این نمیتوان اثبات معنویّت و حتّى اسلام او را به معنائی که متداول و معروف است نمود. و بالاخصّ از جواب خطابه "إرنست رنان" بر مى‏ آید که: معتقد به نبوّت انبیاء و اتّصال به عالم غیب نبوده است. او گرچه میل به اتّحاد مسلمانان داشت، ولى در سایه ریاست و حکم و محوریّت خودش. و به همین جهت کامیاب نشد، و در حال ذلّت و سرافکندگى در ترکیّه نزد سلطان عبد الحمید عثمانى جان سپرد. و از بسیارى از سخنان او مشهود است که: تجدّد و تغییر اسلام را میخواسته است؛ نه فقط تجدّد و تغییر مسلمین را. و آرزو می کرده است کسى پیدا شود و زنجیرهائى را که اسلام بر مسلمین بسته است بگسلد و مسلمین رها شوند. و این سخنان، جز غرور و جهل و نابینائى در واقعیّات و حقائق، مَحمِل دیگرى ندارد.

برای دسترسی به رساله فوق به «اینجا» مراجعه نمایید

ارسال نظر و طرح سوال

نظر دادن تنها برای اعضای بیان ممکن است.
اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید لطفا ابتدا وارد شوید، در غیر این صورت می توانید ثبت نام کنید.