گوهر معرفت - عرفان و اخلاق کاربردی

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت إشراف حجّة الاسلام و المسلمین حاجّ شیخ محمّد شاهرخ همدانی از شاگردان عارف کامل حضرت علّامه طهرانی اعلی الله مقامه

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت إشراف حجّة الاسلام و المسلمین حاجّ شیخ محمّد شاهرخ همدانی از شاگردان عارف کامل حضرت علّامه طهرانی اعلی الله مقامه


چرا مبدأ تاریخ مسلمانان هجرت پیامبر است؟

مبداء تاریخ مسلمانان هجرت پیامبر صلی الله علیه و آله از مکه به مدینه است اول اینکه چرا هجرت مبدأ تاریخ شد؟ دوم با اینکه اول هجرت ربیع الاول است چرا مبدأ تاریخ را اول محرم قرار داده اند؟ در یادداشت حاضر به هر دو سوال پاسخ داده شده است

بسم الله الرحمن الرحیم

چرا مبدأ تاریخ مسلمانان هجرت است؟

منبع: یادداشتی از حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

باید دانست که از صدر اسلام تا کنون همه مسلمانان جهان مبدأ تاریخ خود را هجرت رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم از مکّه مکرمه به مدینه طیّبه قرار داده ‏اند، ... مسعودى در کتاب «التّنبیه و الاشراف» از ص 195 تا ص 240 آورده است که مسلمانان از هجرت به بعد براى هر یک از سنوات به مناسبت واقعه مهمّى که در آن سنه واقع شده است آن سال را به آن نامیده ‏اند و آن نام، عَلَم براى آن سال شده است. سال هجرت را سنة الهجرة گفتند. سال دوم را سنة الأمر، سال سوم را سنة التّمحیص. سال چهارم را سنة التّرفیه. سال پنجم را سنة الأحزاب. سال ششم را سنة الاستئناس. سال هفتم را سنة الاستغلاب. سال هشتم را سنة الفتح. سال نهم را سنة ... و سال دهم را سنة حجة الوداع و سال یازدهم را سنة الوفاة. و در ص 252 گوید: در سنه 17 یا 18 عمر با اصحاب رسول الله درباره تاریخ مشورت کرد که مبدأ تاریخ مسلمین چه باشد؟ آراء و نظریه‏ ها بسیار شد. حضرت امیر المؤمنین على بن أبى طالب فرمودند: مبدأ روزى باشد که رسول الله هجرت کرد و زمین شرک را ترک فرمود. همین سال را مبدأ گرفتند ولى تاریخ را از اول محرم قرار دادند که قبل از آمدن پیامبر به دو ماه و دوازده روز بود، و دوست داشتند مبدأ تاریخ از اول باشد. (امام شناسی ج 6 ص 192 پاورقی)

به عبارت روشن تر می توان گفت از زمان حضرت ابراهیم علیه السلام که پایه گزار حج بودند ماه ذی الحجه ماه آخر سال محسوب می می شده است در عصر جاهلی یعنی زمانی که هنوز پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به پیامبری مبعوث نشده بود، مردم آن زمان ماه محرم را به عنوان نخستین ماه سال قرار داده بودند و سال جدید نزد آنان با شروع ماه محرم آغاز می‌گردید. علت انتخاب ماه محرم این بود که مردم پس از انجام اعمال حج به خانه و سرزمین خود باز می‌گشتند و قریش نیز از میزبانی حاجیان فارغ و اموال تجارتی خود را نیز در این ایام فروخته آماده تجارتی جدید می‌شدند.

از این روی چون هجرت پیامبر فاصله زیادی از آن نداشت اولا آن سال را مبدا سال و شروعش را به تبعیت از گذشته همان روز اول محرم قرار دادند.

البته طبق نقل طبری قول دیگری در مساله وجود دارد که پیامبر صلی الله علیه و آله هنگام ورود به مدینه دستور به کتابت تاریخ داد ( تاریخ‏ الطبری،ج۲،ص۳۸۸)

تایید نقل طبری نامه‌ هایی از پیامبر است که در آن به دستور پیامبر تاریخ هجری ثبت شده ‌است (سید المرسلین، ج۱، ص۶۱۰ و ص۶۰۹«کَتَبَ عَلیُّ بْنُ اَبیطالِبٍ بِاَمْرِ رَسُولِ اللّهْ فِی شَهْرِ رَجَبِ سِنَةَ تِسْعٍ مِنَ الْهِجْرَةْ»)

هجرت پیامبر صلی الله علیه و آله در شب اول ربیع الاول ده سال پس از بعثت اتفاق افتاد که در همان شب امیر مومنان علیه السلام در بستر پیامبر خوابید که به لیلة المبیت نام گرفت. حضرت در همان شب به غار ثور رفتند و سه روز در آنجا ماندند.

آنگاه در 12 ربیع الاول بعد از چند روز توقف در قباء با استقبال با شکوهی وارد مدینه شدند. (بحار الانوار، 19/ 106؛ سیره حلبى، 2/ 55)

ارسال نظر و طرح سوال

نظر دادن تنها برای اعضای بیان ممکن است.
اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید لطفا ابتدا وارد شوید، در غیر این صورت می توانید ثبت نام کنید.