گوهر معرفت - عرفان و اخلاق کاربردی

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت إشراف حجّة الاسلام و المسلمین حاجّ شیخ محمّد شاهرخ همدانی از شاگردان عارف کامل حضرت علّامه طهرانی اعلی الله مقامه

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت إشراف حجّة الاسلام و المسلمین حاجّ شیخ محمّد شاهرخ همدانی از شاگردان عارف کامل حضرت علّامه طهرانی اعلی الله مقامه

بشنو از نی (سدّ شدن در راه خدا، از پستیِ نفس است) یکی از سالکان راه خدا رحمة الله علیه می گفت: بعضی از نفوس تمام سعی و تلاششان را برای راندن خود و دیگران از درگاه قرب پروردگار بکار بسته اند در حالی که همۀ اسباب و علل برای قُرب و کمال و وصال مهیاست؛ حال اینجاست که از این نفوسِ شیطان زده و تهی از حق و صدق و طَهور و در عوض پر از شرارت و تملّق و غرور باید پرسید: آنقدر که تلاش می کنید و افراد بیچاره ای را برای منظورتان اجیر کرده و با خود همسو نموده اید تا خود و دیگران را از خدا و انوار الهی دور کنید و ظاهرا هنری هم غیر از این ندارند، آیا سعی و تلاش کردید کسی را در این دنیا و زمان که زمانِ حیرت و سرگردانی است، به خدا وصل کرده نزدیکترش کنید؛ تعلّقاتش را به دنیا و کثرات و گناهان بزدایید و قلبش را طیب و طاهر کرده متوجّه عالم توحید و ولایت کنید؟ در روایت است که همه در قیامت غبطۀ مقام شهدا را دارند، اما شهدا غبطۀ مقام کسی را دارند که دست کسی را گرفته به خدا نزدکتر کرده باشد. حال ما کدام راه و عمل را انتخاب کرده ایم؟
پرسش و پاسخ (نماز خواندن به سمت امام رضا علیه السلام - طریقت و شریعت)

سلام همانطور که گفته شده طریقت ما عین شریعت ماست پس چگونه است که برخی از سالکین به مقاماتی میرسند که به جای قبله رو به حرم امام رضا نماز میخوانند؟ یا اینکه برخی از سالکین قرائت و تجوید نماز خود را اصلاح نمیکنند اصلا لازم نمیدانند زیرا عرفا فرموده اند که به الفاظ و معانی دقت نکنید؟ شریعت ما عین طریقت ماست را می شود توضیح دهید؟ پاسخ از استاد حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

نفحات الاُنس (گذر از حجاب های نورانی)

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

در این راه هر چه به شما دادند و کف دستتان نهادند، ببینید و بریزید. همیشه باید کف دست شما متمایل به زمین باشد که هر چه در او نهادند بریزد و نماند که شما را نگه می‌دارد

تفاوت دو شیوه تربیتی عرفان عملی و اخلاق شباهت اخلاق و عرفان به عنوان دو شیوه تربیتی موجب گشته که یکی انگاشته شوند و افراد بسیاری در برخورد با هر شخصیت اخلاقی او را سالک و عارف بپندارند؛ برای پرهیز از این اشتباه، بررسی تفاوت‌های موجود بین اخلاق و عرفان ضروری می‌نماید، که مؤلف در این نوشتار به بیان پنج تفاوت میان این دو شیوه تربیتی می‌پردازد.
بشنو از نی (محبت به خدا و اولیاء الهی و علامت آن)

عارف بی بدیل حضرت ملّا حسینقلی همدانی اعلی الله مقامه می فرمودند: شکى نیست که محبوب اوّل، ذات اقدس کبریائى جلّ جلاله مى‏ باشد، همه باید این سلطان عظیم الشأن را بیشتراز هر کسی دوست داشته باشند، و اوّل محبوب، بعد از واجب الوجود (خدا)، وجود مقدّس ختمى مَآب صلوات الله علیه و آله مى ‏باشد که باید او را دوست داشت، بعد از پیامبر در مرحله بعد باید أمیرالمؤمنین علیه ‏السّلام را دوست داشت، سپس... 

پرسش و پاسخ (پرداخت خمس به غیر مرجع تقلید)

سلام اینکه گفته می شود باید خمس را به مرجع تقلید داد یا اگر میخواهیم به دیگری بدهیم باید با اجازه دفتر مرجع تقلید باشد صحیح است یا خیر؟ پاسخ از استاد حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

پرسش و پاسخ (عنوان اعلمیت مرجع تقلید و راه های تشخیص آن)

با عرض سلام و تشکر بابت مطالب مفیدتون سوالی از محضرتون داشتم آن هم اینکه: ... راه اثبات اعلمیت مراجع تقلید چیست؟ پاسخ از استاد حاج شیخ محمدشاهرخ همدانی

حکایات (عظمت روحى کودکان و حکایت فوت فرزند علامه طهرانی در کودکی) اسم او را سیّد محمّد جواد نهادیم. بچّه ‏اى بود بسیار با نور و با صفا و گوئى نور خالص بود که در همان کودکى مشهود بود؛ و بنده به او مسیح زمان، و نور خالص لقب داده بودم. هنوز راه نمیرفت و زبان باز نکرده بود، صبح ها از خواب بر مى ‏خاست بدون آنکه گریه کند یا شیر بخواهد و یا سراغ مادرش برود، با همان قنداقه دست و پا زنان به سوى من مى ‏آمد و در دامنم مى‏ نشست.
نفحات الاُنس (علامت و خاصیّت قلب های واژگون)

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

آن نفسى که نخواهد قبول کند معجزه هم برایش بکنند مى ‏گوید سحر است، مى ‏گوید چشم بندى است، جادو است. چون قلب وقتى واژگون بشود، مثل ‏یک مریض حصبه‏ اى می شود، براى مریض حصبه ‏اى شما بهترین غذاها را بدهید، این مى ‏زند کنار، مى ‏گوید: این بو دارد و اصلًا نزدیک من نیاورید؛ غذا بد بو نیست، بد نیست، این حالش خراب است، مزاجش از اعتدال افتاده است. شرک و کفر و نفاق قلب را ضایع مى ‏کند؛ وقتى ضایع شد، شما هر چه او را نصیحت کنید، اصلًا این نصیحت نمى ‏فهمد؛ هر چه بگوئید: خدا، این خدا نمى ‏فهمد؛ هر چه بگوئید: صداقت، او به خلاف برداشت مى ‏کند؛ امراض معنوى هم مثل همین امراض جسمانى است، نفس را خراب مى‏ کند، لذا قوّه تشخیص عوض مى ‏شود.

بشنو از نی (شرط بازگشت و توبه از خطا و گناه) مفسّر کبیر حضرت علامه طباطبایی رحمة الله علیه:
نافرمانی خدا که برای انسان یک موقف شرم آوری است، آثار سوئی در زندگی او دارد و هرگز از آنها توبه و بازگشت نمی شود مگر با علم و یقین به زشتی آنها، که اگر چنین علمی برای انسان حاصل شود، اولا: ممکن نیست آدمی از آنچه تا کنون مرتکب شده پیشمان نگردد و پشیمانی تأثّر خاصّ باطنی است که از کار زشتی که انجام داده شده در دل پیدا می شود. و ثانیا: این حالت وقتی در دل پا بر جا می شود که پاره ای کردار نیک و مخالف آن سیئات انجام دهد اعمالی که نشانه رجوع و توبه است.
پرسش و پاسخ (بیانی شیوا در وجوب خمس و آثار نورانی آن و پاسخ به برخی شبهات)

سلام. لطفا درباره اصل مساله خمس و واجب بودنش در قرآن و زمان ائمه توضیح دهید من قانع نمی شوم با تشکر از شما استاد گرامی. پاسخ از استاد حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی در ادامه مطلب

نفحات الاُنس (حدود معاشرت سالک با دیگران)

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

سالک باید ارتباطش را با افراد (غیر سالک) به حداقل مراوده و معاشرت برساند، با هر کسى صحبت نکند، نفوسى که گناه کار هستند در ارتباط با انسان اثر مى‏گذارند، هر کدام یک اثرى مى‏گذارند خواهى نخواهى. رفتن هر جا و دیدن هر کس این براى انسان صحیح نیست. از طرفی بیشتر کردن مجالست با دوستانی که ارتباط با آن دوستان انسان را از مادّه و مادّیات بیرون بیاورد خوب است رفت و آمد با سالکان الی الله و اخِلّاء روحانى و برادران ایمانى خیلى مؤکَّد است و تأثیر بسزایى در انبساط و رفع قبض دارد.

خمس، صلۀ وصلِ مومنان

یکی از ضروریات دین اسلام پرداخت خمس است. علاوه بر روایات فراوان در این مورد، در قرآن آیه ای است که به صراحت وجوب خمس را بیان می فرماید و نکته قابل توجه دراین آیه این است که می فرماید: باید خمس سودی که می برید بدهید اگر به خدا و آنچه بر بنده خود نازل کرده ایم ایمان دارید؛ و علاوه دلالت دارد که اگر بر کسی خمس واجب شده و از دادن آن خودداری می کند به خدا و آنچه بر پیامبر نازل شده ایمان و اعتقاد ندارد. مقاله حاضر به استدلال بر وجوب خمس از دیدگاه قرآن و روایات و برخی احکام آن می پردازد.

پرسش و پاسخ (اقوال در وقت نماز مغرب)

با سلام و تشکر بابت مطالب مفید و کاملتون. سوالی داشتم از محضرتون: منظور از استتار قرص خورشید از افق این است که بلافاصله بعد از پنهان شدن خورشید از سمت غرب باید نماز مغرب را خواند در حالیکه اذان مغرب حدود 20 دقیقه بعد از غروب آفتاب می گویند ؟ پاسخ از استاد حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

بشنو از نی (ضرورت عرفان عملی در کلام رهبر معظّم انقلاب)

آیت الله حاج سید علی خامنه ای حفظه الله:

عرفان، همان مرحوم قاضی است؛ مرحوم ملاحسینقلی همدانی است؛ مرحوم سید احمد کربلایی است؛ عرفان واقعی اینهاست. مرحوم آقای طباطبایی خودش فیلسوف بود، اهل فلسفه بود، بلاشک در عرفان هم وارد بود؛ منتها آنچه که در عرفان از ایشان معهود است، عرفان عملی است؛ یعنی سلوک، دستور، تربیت شاگرد؛ شاگرد به معنای سالک. عرفان نظری باید به سلوک بینجامد. خب، موضوع عرفان، ذات مقدس پروردگار است. موضوع عرفان، خداست. از این جهت، برتر از همۀ علوم است. خب، این خدا باید در زندگی کسی که اهل عرفان است، تجلی پیدا کند. (پایگاه مجمع عالی حکمت اسلامی)

نفحات الاُنس (منشأ امراض باطنی)

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

شرک سر منشأ و رأس همه دردهای باطنی است، ولی هر دردی حتّی شرک دوا دارد و با توبه دوا می‌شود. و توبۀ شرک هم اینست که انسان موحّد بشود. همین شهادتین، توبۀ شرک است. اینکه گفته ‌اند برای مُشرک توبه قبول نیست، بدین معناست که با وجود شرک توبه ‌اش قبول نیست، ولی از خود شرک می‌ تواند توبه کند.
پرسش و پاسخ (سعۀ اولیاء با تکدّرشان از نفوس آلوده منافاتی ندارد)

هرچه یک انسان به کمال نزدیک تر شود سعه وجودی او بیشتر و احاطه نفس او افزون تر میگردد و ولیّ الهی به مانند دریایی میگردد که چیزی او را متلاطم نمی کند؛ در کتاب شریف نور مجرد نقل هایی درموردعلامه طهرانی رضوان الله علیه شده که ایشان در اواخر عمر از دیدن بعضی رفقا مکدّر می شدند ... و خلاصه دیدار نمیکردند. حال سوال این است که با توجه به کمال ایشان، سرّ این قضیه چیست؟ پاسخ از استاد حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

بشنو از نی (پایگاه شیطان)

حکیم متالّه حضرت آیت الله جوادی آملی حفظه الله:

ابلیس دشمن بیرونی است و تا پایگاهی در درون نداشته باشد نمی تواند به انسان ضربه بزند؛ کار شیطان صدور سمّ به درون انسان است.

حکایات (شیخ محمّد بهارى و متنبّه شدن او توسّط استاد) مدّتى به این نحو سپرى مى ‏شود و سرانجام مرحوم آقا شیخ محمّد چون راه و چاره‏ اى را در برابر خود نمى ‏بیند یکسره به قبرستان وادى السّلام مى ‏رود و در آنجا سکونت اختیار مى ‏کند. گویند بمدّت شش روز در آنجا مى ‏ماند و پس از انقضاى مدّت، یک مرتبه حالش دگرگون مى‏ شود و مشاهده مى ‏کند عجب! این چه حالتى بود که براى او پیش آمد، او کجا و این حالات کجا؟ او بنده ‏اى بیش نیست و در این اقیانوس بى‏ انتهاى مخلوقات الهى...
پرسش و پاسخ (سخنرانی ها و جلسات استاد شاهرخ همدانی)

با سلام و احترام و تشکر از مطالب جذاب و خواندنی در سایت گوهر معرفت متاسفانه جهت استفاده از سخنرانی های آقا سایت باز نمی شود. ممنون میشم در صورت امکان آدرس جلسات حضرت آقا را داشته باشمپاسخ از مدیر اجرایی سایت گوهر معرفت

حاملان نور (سیره علامه طهرانی در حفظ قرآن و خواندن آن در نمازها)

حفظ قرآن از دیرباز مورد نظر مرحوم علامه طهرانی رحمة الله علیه بود و بر آن تأکید داشتند و می فرمودند: ما شیعیان باید اعتراف کنیم که به قرآن وارد نیستیم، بچّه‌هاى ما قرآن نمى‌دانند. پسرهاى پانزده ساله ما باید قرآن را حفظ باشند. جناب حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی در این مقاله به سیرۀ مرحوم علامه طهرانی در حفظ قرآن و خواندن آن در نمازهای واجب و مستجب می پردازد.

بشنو از نی (عدم توجه به کشف و کرامات در سیر الی الله)

روزی یکی از شاگردان موحد کبیر و عارف کامل مرحوم حضرت آقای سید هاشم حداد رضوان الله تعالی علیه به ایشان می گوید: کرامتی برای من حاصل شده است. مرحوم آقای حداد از او می پرسد : آن کرامت چیست ؟ جواب می دهد : دیدم روی آب ایستاده ام و بی اراده حرکت می کنم. مرحوم حداد می فرمایند: اهمیتی به آن نده، چیز عجیبی نیست، چرا که چوب خشک هم روی آب می ایستد و حرکت می کند.

پرسش و پاسخ (تحول درونی بر پایه ادراک واقع و سیر الی الله)

حقیقت امر اینست که بعد از دیدار با برکتی که با شما داشتیم تصمیم گرفتم کار در بیرون از خانه را کنار گذاشته و در آرامش خانه فقط به اصلاح نفس و خودسازی آنهم بیشتر با مطالعه مشغول شوم تا انشالله توفیق و صلاحیت تربیت و اصلاح فرزندم را پیدا کنم.در این راه فقط استاد عالم و دلسوزی مثل شما میتواند به من کمک کند... پاسخ از استاد حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

نفحات الاُنس (رهبری آیت الله خامنه ای)

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه وقتی آیت الله خامنه ای مدظله العالی به رهبری رسیدند، فرمودند: امشب سر راحت بر بالش می گذارم. ایشان در کتاب وظیفه فرد مسلمان که به بازگویی خاطرات سیاسی خود می پردازند نظرشان را نسبت به رهبری ایشان اینگونه بیان می دارند: اطاعت از ایشان هم در امور اجتماعى و سیاسى که لازمه رهبرى است واجب مى‏باشد؛ و ایشان هم بحمد الله فردى است... (بقیه در ادامه مطلب...)

حکایت (هنر انتظار)

یکى از علماى بزرگ شیعه گفته بود: من باور نداشتم که این جمله را اباعبداللَّه فرموده باشد به این دلیل که با خودم فکر مى‏کردم اصحاب امام حسین خیلى هنر نکردند، دشمن خیلى شقاوت به خرج داد. امام حسین است، ریحانه پیغمبر است، امام زمان است، فرزند على است، فرزند زهراست؛ هر مسلمان عادى هم اگر امام حسین علیه السلام را در آن وضع مى‏دید، او را یارى میکرد

بشنو از نی (علت عدم ظهور امام زمان علیه السلام)

مرحوم آیت الله بهجت قدس الله نفسه:

در زیارت حضرت غایب علیه السلام وارد شده است: «السلام علیک ایّها المهذّب الخائف» ( سلام بر تو ای آراستۀ بیمناک). با اینکه انسان خائن، خائف است «الخائن خائف» و شخص مهذّب و بی‌گناه و پاک، از کسی بیم ندارد؛ امّا آن حضرت با آن حریم پاک، از اظهار (و نشان دادن خود) خائف است. او به خاطر گناهان و به خاطر اعمال ما است که هزار سال در بیابان‌ها در به در و خائف است.

شرط پذیرش شاگرد توسط ولیّ خدا

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه، آنگاه که با اصرار زیاد شخصی برای ورود در سِلک شاگردانشان مواجه می شدند و سوال می شد که شرط شما برای پذیرفتن چیست؟، می فرمودند: هر کس گمشده اش گمشدۀ ما باشد(خدا باشد)، او را می پذیریم.

بشنو از نی (کرامت در دعا)

حکیم متألّه آیت الله جوادی آملی حفظه الله:

شخصی خدمت پیامبر صلوات الله علیه و علی آله بود و دست به دعا بلند کرد و گفت خدایا من و خانواده‌ام و پیامبر را مورد رحمت و غفران خودت قرار بده. پیامبر فرمود: این چه نحو دعا کردن است! غفران و رحمت خداوند بسیار گسترده است لذا تو هم دعا و خواست خودت را وسیع و گسترده کن و بگو خداوندا همۀ مومنانی که در شرق و غرب عالم هستند بیامرز، اینگونه دعا کردن از خدا کم نمی‌کند و بخشیدن اینگونه‌ای نیز از خدا کم نمی‌کند پس دعا و خواسته‌ات را توسعه بده. کرم و رحمت خداوند اینگونه است که هر چه بدهد کرم و جودت و رحمتش بیشتر می‌شود. بخشش و رحمت خداوند با دادن به بندگان کم نمی‌شود بلکه بیشتر می‌شود.

سپیدی شب عاشقان (رویارویی با مشکلات زندگی بر پایه بینش توحیدی)

معمولا همه ما با مشکلات و  سختی هایی در زندگی مواجه هستیم که هیچ کس را از آن گریزی نیست؛ اما در خیلی از اوقات در عین حالی که به خدا و اولیای خدا پناه می بریم، زبان به شکوه و گلایه می گشاییم . مقاله پیش روی تبیین راه کارهای رویارویی با مشکلات زندگی بر اساس نگرش توحیدی از حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی است.

پرسش و پاسخ (نفی خواطر)

سلام. حدود 7 سال است که تمرین سکوت ذهن و نفی خواطر میکنم.اما نهایتا 10 15 ثانیه بیشتر نمی توانم ذهنم را کنترل کنم.در این حال حالتی چون شناور شدن به من دست میدهد که دیگر برایم عادی شده.چرا در این مدت نتوانستم بر ذهنم غلبه کنم؟ پاسخ از استاد حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی در ادامه مطلب...

نفحات الاُنس (بدگمانی در رشد سلوکی)

عارف کامل و عالم ربانی حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

اگر انسان گمان برد در مرحله‌ای قفل شده است و دیگر رشد و تعالی نمی‌تواند داشته باشد، گویا همان‌جا از انسانیت بیرون رفته است.

بشنو از نی (برخورد با سختی های دنیا)

مرحوم عارف وارسته آیت ‌الله حاج شیخ محمد تقی بهجت رحمة الله علیه:

انسان در دنیا به ده درصد خواسته‌های خود می‌رسد. کمتر کسی پیدا می‌شود که زندگی بر وفق مراد او باشد هرگونه عیش و نوش دنیا با هزار تلخی و نیش همراه است. اگر کسی دنیا را اینگونه پذیرفت و شناخت، در برابر ناگواری‌ها و بدی‌های همسر و همسایه و ... کمتر ناراحت می‌شود؛ زیرا از دنیا بیش از اینکه خانه بلاست، انتظار نخواهد داشت. در روایتی از امام صادق علیه السلام آمده است: مؤمن و بلا همچون کفه ترازو هستند، هرچه بر ایمانش افزوده شود، بر بلا و مصیبتش افزوده می‌شود.

خیر محض

امام سجّاد علیه السلام در یکی از دعاها می فرماید: خَیْرُکَ إِلَیْنَا نَازِلٌ وَ شَرُّنَا إِلَیْکَ صَاعِدٌ (مصباح‏المتهجد، ص 58)


دوزخ از تیرگی بخت درون تو بود     گر درون تیره نباشد همه دنیاست بهشت

منبع:یادداشتی از حجة الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

خدای متعال در قرآن کریم می فرماید: قُلْ إِنْ کانَ آباؤُکُمْ وَ أَبْناؤُکُمْ وَ إِخْوانُکُمْ وَ أَزْواجُکُمْ وَ عَشِیرَتُکُمْ وَ أَمْوالٌ اقْتَرَفْتُمُوها وَ تِجارَةٌ تَخْشَوْنَ کَسادَها وَ مَساکِنُ تَرْضَوْنَها أَحَبَّ إِلَیْکُمْ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ جِهادٍ فِی سَبِیلِهِ فَتَرَبَّصُوا حَتَّى یَأْتِیَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ.