گوهر معرفت - عرفان و اخلاق کاربردی

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت اشراف حجة الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت اشراف حجة الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

۷۸ مطلب با موضوع «ارشادات :: جملاتی از بزرگان معرفت» ثبت شده است

بشنو از نی (علّت ازدواج نکردن حضرت عیسی علیه السلام) مُفسّر کبیر قرآن حضرت علامه طباطبائی اعلی الله مقامه: (ازدواج نکردن حضرت عیسی علیه السلام) دلیل بر نقصان نیست، بلکه دلیلى بر روحیّت و نورانیّت حضرت عیسى بوده است، چون با این نشأه أبداً تماس حاصل نکرد و ازدواج ننمود و سکنى و خانه نگرفت؛ یک موجودیّت خاصّى داشت. ولى حضرت رسول اکرم جامعیّت داشتند، از آثار و خصائص این نشأه بنحو أوفى برآمدند؛ و بالاخصّ سنّت ازدواج از خصائص رسول الله است‏. (مهر تابان)
شخصیّت امیر کبیر نزد  اولیاء الهی

آیت الله حاج سیّد محمّد محسن حسینی طهرانی نقل می کنند: یادم هست در یک وقتى خدمت مرحوم آقاى حدّاد بودیم گاهگاهى ایشان حکایت‏ هایى را از امیرکبیر نقل میکردند، ایشان هم خیلى معجَب بودند به این شخص و به خصوص به این (خصوصیّاتش)*، در هر صورت ایشان از او به عِنوان شخصى که اقدام بر خیر میکند یاد می‏کردند. 

بشنو از نی (پا روی نفس گذاشتن)

مرحوم آیت الله حاجّ شیخ عبدالکریم حائری مؤسّس حوزه علمیه قم: بسیارى می ‏گویند که: مرد آن است که از قول و گفتار خود نگذرد، ولى من می گویم که مرد آن است که از گفتار و قول خود بگذرد. (مطلع انوار، ج‏1، ص: 194)

بشنو از نی (تشرّف مرحوم آملی ره به محضر امام زمان علیه السلام) مرحوم قاضى (رضوان الله علیه) مى‏ فرمود: بعضى از افراد زمان ما مسلّماً ادراک محضر مبارک آن حضرت (امام زمان علیه السلام) را کرده‏ اند، و به خدمتش شرفیاب شده ‏اند. یکى از آنها در مسجد سهله در مقام آن حضرت که به مقام صاحب الزّمان معروف است، مشغول دعا و ذکر بود که 
ناراحتی شدید مرحوم حدّاد از فاجعه مسجد گوهرشاد و سخنران آن

(فرزند دوم مرحوم علامه طهرانی رضوان الله علیه می گوید:) روزى در محضر حضرت حدّاد- رضوان الله علیه- بودم، سخن از جریانات و وقایع مصیبت ‏بار و فاجعه کشتار مسجد گوهرشاد (در 21 تیر) در زمان رضاشاه ملعون به میان آمد، و فردى که به واسطه سخنرانى او و تحریک حکومت جبّار پهلوى این فاجعه به وقوع پیوست؛ ایشان درحالی‏که آثار تألّم و تأثّر شدید از وجنات و چهره منوّرشان هویدا بود فرمودند:

بشنو از نی (بهترین تکلیف سالک)

عارف کامل مرحوم سید احمد کربلایی استاد عرفان مرحوم قاضی رحمة الله علیهما: بر بنده بندگیست و روزی و سایر مصالح او بر عهدۀ آقای اوست و أقبح قبایح دست برداشتن از بندگی و اهتمام او در امور خویش است.

بشنو از نی (جایگاه زیارت حضرت عبدالعظیم حسنی علیه السلام)

مرحوم آیت الله بهجت رضوان الله علیه: اهل تهران اگر هفته ای یک مرتبه به زیارت حضرت عبدالعظیم حسنی نروند، جفا کرده اند. (پایگاه تنظیم و نشر آثار آیت الله بهجت ره)

بشنو از نی (فضیلت تُهی دستی) مرحوم آقای حاج سیّد علی قاضی أعلی الله مقامه: تهی دستی به نفع بشر است! انسان وقتی به خزینه می رود و لنگ خود را هم باز می کند و کنار می گذارد، برای او بهترین وقت است که از هرچه دارد جدا می شود؛ شما نمی فهمید، ولی من آن را می فهمم!
بشنو از نی (نقلی از همسر شهید چمران درباره علامه طهرانی ره)

فرزند ارشد مرحوم علامه طهرانی رضوان الله تعالی علیه  نقل می کردند: خانم جابر أهل‌ بیت مرحوم شهید دکتر چمران أیّدها اللـه، براى حقیر نقل مى‌کردند که: «مرحوم علاّمه قسمتى از عمامه خود را به بنده مرحمت نمودند، و من مقدار کمى از مرحمتى حضرت آقا را به خانمى که سالیان سال بچّه‌دار نمى‌ شد و علاقه شدید به فرزند داشت، دادم، به برکت آن تکّه از عمامه، آن خانم خیلى زود صاحب فرزند شد.» 


نفحات الاُنس (جایگاه و عظمت  مقام استاد)

عارف کامل و عالم ربانی حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند استاد ما (علامه طباطبایی) نسبت به استاد خود مرحوم قاضى علاقه و شیفتگى فراوانى داشت، و حقّاً در مقابل او خود را کوچک می ‏دید؛ و در چهره مرحوم قاضى یک دنیا عظمت و ابَّهت و اسرار و توحید و ملکات و مقامات می ‏جست. من یک روز به ایشان عطر تعارف کردم، ایشان عطر را بدست گرفته، و تأمّلى کردند و گفتند: 

بشنو از نی (تداوم شب قدر تا بین الطلوعین)

موحّد کم نظیر مرحوم حاج سیّد هاشم حداد رضوان الله علیه:

احیاء شب قدر را باید تا طلوع شمس ادامه داد، چون برخی مواهب را بین الطّلوعین تقسیم می کنند که اگر انسان بخوابد از آن محروم می شود.
نفحات الاُنس (ارتباط ولائی مرحوم حداد با امام زمان علیه السلام)

عارف کام مرحوم علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

شخصی از حضرت آقای حداد رضوان الله تعالی علیه سوال کرد آیا تا به حال امام زمان علیه السلام را دیده اید؟ فرمودند: کور باد آن چشمی که اول صبح نگاهش به آقا امام زمان علیه السلام نیافتد.
بشنو از نی (رسالت معلّم) متفکر شهید آیت الله مطهری رضوان الله علیه: هدف معلم باید بالاتر از آن باشد که یک سلسله معلومات، اطلاعات و فرمول در مغز متعلّم بریزد، آنجا انبار بکند و ذهن او بشود مثل حوضى که مقدارى آب در آن جمع شده است. هدف معلم این است که نیروى فکرى متعلّم را پرورش و استقلال بدهد و قوّه ابتکار او را زنده کند، 
بشنو از نی (مفاهیم مناجات شعبانیه)

عارف کامل مرحوم میرزا جواد آقا ملکی تبریزی اعلی الله مقامه:

مناجات شعبانیه، شامل مطالب اساسى در مورد چگونگى معامله بندگان با خداى بزرگ بوده و آداب خواستن، دعا و طلب آمرزش از او را، آنگونه که شایسته است، بیان مى‏کند. و استدلال‏هاى جالب توجهى جهت امیدوار شدن به درگاه خدا که با مناجات با او مناسب است، در بردارد. و به روشنى، ملاقات، نزدیکى و دیدن خدا را معنى مى‏کند و به این ترتیب شُبهه‏هاى سالک، شک هاى مُنکر و وحشت اهل شک را برطرف مى‏کند. و نیز اشاره‏اى به شناخت نفس و این که شناخت آن باعث شناخت پروردگار است دارد.  (المراقبات)

بشنو از نی (ملکوت مناجات شعبانیه)

عارف کامل مرحوم میرزا جواد آقا ملکی تبریزی اعلی الله مقامه:

مناجات شعبانیه مناجات بزرگى است و یکى از ارمغان هاى آل محمد صلّى اللّه علیه و آله و سلّم مى‏باشد که بزرگى آن را کسى که قلب سالم و گوش شنوایى داشته باشد، درک مى‏کند. و اهل غفلت از درک فواید و نورهاى آن بى‏بهره‏اند. (المراقبات)

بشنو از نی (مناجات شعبانیه)

عارف کامل مرحوم میرزا جواد آقا ملکی تبریزی اعلی الله مقامه:

مناجات شعبانیه، مناجات معروفى است و اولیای خدا بخاطر این مناجات شعبانیه است که با ماه شعبان انس دارند و اصلا به جهت همین مناجات، منتظر و مشتاق این ماه هستند. (المراقبات)

بشنو از نی (آثار محبت امیرمومنان علیه السلام) یک بار یک نفر آمد خدمت مرحوم آقای بهجت رحمة الله علیه و خیلی متجدد و تیپ اروپایی، یک دفعه همه خودشان را عقب کشیدند و رویشان را برگرداندند. آقا آمدند جلو، بغلشان کردند و بوسیدند و بعد فرمودند: محبت امیرالمؤمنین علیه السلام در دلش بود.
بشنو از نی (اثر توبه در ماه رجب) عارف و عالم ربانی و کم نظیر ملّا محسن فیض کاشانی اعلی اللّه مقامه: در عالم مکاشفه دیدم که شیطان نه فقط در ماه مبارک رمضان به غل و زنجیر است بلکه از ماه رجب آن بنده‌ای که توبه می‌کند، شیطان برای او در غل و زنجیر است. یک هاله ‌ای می ‌آید، اجازه نمی ‌دهد شیطان به سمت او بیاید چون بنده در ماه رجب توبه کرده است، در حصن حصین توبه قرار می ‌گیرد و شیطان غل و زنجیر می ‌شود.
بشنو از نی (عظمت کتاب نهج البلاغه) مرحوم آقای الهی قمشه‌ای(رضوان الله علیه) ایشان اصراری داشتند و در دعاهایشان می‌گفتند:آرزوی ما این است که ما ـ ا‌ن‌شاءالله ـ بهشت مشرّف بشویم و نهج‌البلاغه را خدمت علی بن ابی طالب(سلام الله علیه) استفاده کنیم. (نقل از آیت الله جوادی در درس اخلاق – سایت اسراء)
حالات سلوکی در اشعار حافظ

مفسّر عظیم الشأن قرآن حضرت علامه طباطبایی رضوان الله علیه: گفتار خواجه بر طبق حال است ای کاش کسی میتوانست غزلیات او را بر طبق حالات سلوکی تنظیم کند؛ چه کسی میتواند غزلیات حافظ را شرح کند؟ یا بعبارتی تنها کسی میتواند شعر حافظ را بفهمد که خود به درجات حافظ رسیده باشد. هیچگاه علامه طباطبایی کسی را در کمال شعر و عرفان هم ردیف حافظ نمیدانست.

بشنو از نی (خواستن توحید از امام حسین علیه السلام) مرحوم حداد رضوان الله تعالی علیه: 
از خدا امام حسین علیه السلام را بخواهید و از امام حسین خدا را بخواهید
بشنو از نی (وظیفۀ اندیشمندان در قبال واقعۀ مباهله) حضرت آیت الله جوادی آملی حفظه الله:  پژوهشگاه های ما باید به مباحث مباهله بپردازند، چرا که بیشتر علمای اهل سنت در کتاب های خود تلاش کرده اند 
بشنو از نی (لزوم حفظ حرمت ایّام شهادت ائمه أطهار علیهم السلام)
آیت الله حاج سید محمد محسن طهرانی: یادم است یک وقتى یکى از افراد آمده بود در روز شهادت امام هادى علیه‏ السّلام یا امام جواد علیه‏ السّلام، براى ایشان (علامه طهرانی) گز آورده بود. ایشان به من فرمودند برو گز را به ایشان برگردان و بگو که اگر پدرت از دنیا میرفت هم گز برمیداشتى براى افراد میبردى؟ ... و خلاصه برخورد تندى بود، خیلى برخورد تندى بود. اینها مسائلى است که خود اولیاء الهى و بزرگان نسبت به این مطالب دقت و نظر داشتند. منبع: نرم افزار کیمیای سعادت

بشنو از نی (خواست سالکان در زیارت) مرحوم حداد اعلی الله مقامه الشریف وقتی به مشهد مقدس برای زیارت آقا علی بن موسی الرضا علیه السلام مشرف شده بودند می فرمودند: حاجات مردم غالبا امور مادى است؛ همه مى‏ گویند: وصله ‏اى به وصله‏ هاى لباس ما اضافه کن! میفرمود: من مى ‏بینم در همه حرم هاى مشرّفه مردم خود را به ضریح مى‏ چسبانند و با التجا و گریه و دعا می گویند: وَصْله‏اى بر وصله‏ هاى لباس پاره ما اضافه کن تا سنگین ‏تر شود. کسى نمى‏گوید: این وصله را بگیر از من تا من سبک ‏تر شوم، و لباسم ساده‏ تر و لطیف‏ تر شود!
بشنو از نی (تاثیر استاد بر شاگرد)

حضرت آیت الله حسن زاده آملی حفظه الله : هرکس فعل و عمل او، گفتار و کردار او، قلم و درس و بحث و سیرت او، آیت و نشانه او و نمودار دارائی اوست. شاگرد "مثال" استادش است. شاگرد بیانگر حالات و اخلاق و آداب استادش است. شاگرد از استادش رنگ می گیرد. به قول خواجه عبدالله انصاری: «الهی دود از آتش چنان نشان ندهد و خاک از باد، که ظاهر از باطن و شاگرد از استاد». در قرآن مجید اثر هر کس به شاکله و آیت تعبیر شده است و اثر هر کس شاکله او یعنی هم شکل و شبیه و مانند اوست و آیت اوست یعنی رسم و نشانه اوست. (برگرفته شده از سخنرانی حضرت علّامه حسن زاده آملی أیّده الله)

بشنو از نی (تجلیل آیت الله میلانی رحمة الله علیه از علّامه طهرانی)

مرحوم آیت الله حاج سید محمد هادی میلانی رحمة الله علیه:

از میان تمام نامه‏ها و سخنانى که از بزرگان به دست و سمعم مى ‏رسد، تنها نامه آقاى سیّد محمّد حسین (علّامه طهرانی) را همیشه در جیب مى ‏گذارم و روزى یک بار به آن نگاه مى ‏کنم و تا مدّت ‏ها این نامه ‏ها همین طور در جیب من باقى مى‏ ماند. (افق وحى، ص: 536)
بشنو از نی (شرافت ماه رجب)

عارف کامل مرحوم میرزا جواد آقا ملکی تبریزی: ماه رجب، یکی از ماه های حرام می باشد و از اوقات دعاست. [این ماه] حتی در زمان جاهلیت نیز به این مطلب مشهور بوده و مردم آن زمان منتظر این ماه بودند تا در آن دعا کنند. هم چنین این ماه، ماهِ امیرالمؤمنین است، چنان چه طبق روایاتْ شعبان ماهِ رسول خدا صلی الله علیه و آله و رمضان ماه خدای متعال می باشد». ایشان هم چنین همه سالکان راه حق را بر مواظبت این ماه و بجا آوردن اعمال مخصوص آن توصیه می کنند. (کتاب المراقبات)

بشنو از نی (تاثیر رضایت مادر در سیر الی الله)

سالک وارسته مرحوم حاج ‌اسماعیل دولابی می‌ فرمودندمادرت را ببوس، دستش را بوسه بزن، پایش را ببوس، تا به گریه بیفتد، وقتی گریه افتاد خودت هم به گریه می ‌افتی. آن وقت کارت روی غلطک می‌ افتد و خدا همه درهایی را که به روی خودت بسته ‌ای باز می ‌کند.

بشنو از نی (تغییر حال برای تحوّل)

عارف کامل مرحوم آقای قاضی رضوان الله علیه:

در یک مسجد همیشه نماز نخوانید، به مساجد دیگر نیز بروید! و هر جا دیدید حال پیدا کردید آنجا نماز بخوانید، و هر جا که دیدید حال پیدا نکردید مکان خود را تغییر دهید و از این مسجد به مسجد دیگر انتقال یابید! و خلاصه آنکه توقّف در یک مکان بى مورد است و باید دائماً دنبال حال بود و از هر جا به جاى دیگر منتقل شد، و هر جا حال بهتر بود آنجا را انتخاب نمود، اگر در مسجد کوفه نشد به مسجد سهله بروید و اگر در سهله نشد به مسجد کوفه بروید، و هکذا (معاد شناسى، ج‏7، ص: 236)
بشنو از نی (آقا سید عبدالهادی شیرازی ره)

شبى مرحوم آیة الله آقا سیّد عبد الهادى شیرازى در مجلس خلوت تأسّف میخورد که: چون من براى تحصیل وارد نجف اشرف شدم، دوازده حوزه رسمى تدریس اخلاق و عرفان وجود داشت؛ و الان یکى هم وجود ندارد. (روح مجرد، ص: 106)

دهم ماه صفر سالروز رحلت این عالم ربّانی است؛ علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند: