گوهر معرفت - عرفان و اخلاق کاربردی

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت اشراف حجة الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت اشراف حجة الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

۲۷ مطلب با موضوع «انوار قرآن» ثبت شده است

داستان نزول سوره «هل أتی» به قلم علامه طهرانی ره

روز "بیست و پنجم" ماه ذی الحجه از روزهای پر از برکت و نورانی از این ماه توحیدی و ولائی است، روز نزول «سوره مبارکه هل أتی» است؛ سوره ای که دربردارنده فضیلتی بس شگفت برای امیرمومنان و حضرت فاطمه و امام حسن و امام حسین علیهم السلام و خانم فضّه خادم آنان است؛ ما در اینجا خلاصه ای از این حکایت را از کتاب شریف مطلع الانوار نقل می کنیم

عقب ماندگی مسلمانان از دید مؤسّس حوزۀ علمیّه قم

یکی از نگرانی های مسلمانان عقب ماندگی آنها نسبت به بیگانگان اسلام است که برخی موارد به صورت طعنه بر پیکر اسلام و مسلمانان می نشیند و در بسیاری موارد مورد سوال خصوصاً جوانان واقع می شود. یادداشت پیش روی پاسخی صریح و آسان به این پرسش از عالمی وارسته و آزاداندیش آیت الله حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی رحمة الله علیه است.

دعای امام سجاد علیه السلام هنگام ختم قرآن همراه با ترجمه

یکی از آداب قرائت و ختم قرآن در سیره معصومین علیهم السلام مختوم نمودن آن به دعاهایی است که از ایشان رسیده است یکی از مشهورترین این دعاها دعای امام سجاد علیه السلام است که در کتاب شریف صحیفۀ سجادیه علیه السلام وارد شده است، متن دعا همراه با ترجمه را درادامه مطلب ملاحظه نمایید.

أهمّ آداب ختم قرآن کریم مطابق با سیره علامه طهرانی ره

برای ختم قرآن آدابی است که بکارگیری این آداب به چندبرابر شدن اثر و ثواب آن می انجامد؛ در روایات برای ختم قرآن آدابی است که حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی بر اساس سیره علامه طهرانی رحمة الله علیه در مقاله پیش روی به أهمّ آن اشاره می کنند

نفحات الاُنس (ادب در محضر قرآن) عارف کامل مرحوم علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند: کسی می خواسته از مرحوم آیت الله بروجردی رضوان الله علیه قرآن بگیرد و می پرسد: آیا قرآن خدمت شما هست؟ ایشان قرآنشان را از جیبشان در می آورند و فورا می فرمایند: ما در خدمت قرآنیم.
سیرۀ علّامه طهرانی در ارتباط با قرآن و آداب آن

ارتباط عالمان ربانی با قرآن کریم بس عمیق و وثیق است و چیزی که آن را زیباتر و شیرین تر می نماید بجاآوردن آداب تعامل با این کتاب الهی است؛ در این میان ارتباط حضرت علامه طهرانی اعلی الله مقامه و برخورد ممتاز ایشان با این امانت نبوی جای دقت و توجه دارد که در ادامه به آن پرداخته شده است

اسرار شب قدر در بیان علامه طباطبایی ره مهم ترین مناسبت ماه مبارک رمضان، شب قدر است که همواره مورد توجه مؤمنین بوده و خواهد بود. آنچه در پیش روی دارید بحثی پیرامون شب قدر بر اساس نظرات مرحوم علامه طباطبایی رحمه الله در تفسیر شریف المیزان است که در دو سوره «قدر» و «دخان » مطرح گردیده است.
پرسش و پاسخ (روش قرآن سرگرفتن به نقل از برخی علما)

سلام علیکم. به مناسبت شب های قدر مطلبی را از علامه حسن زاده آملی درباره شیوه صحیح و کامل قرآن سرگرفتن دریافت کردم که تا بحال نشنیده بودم آیا این مطلب را تایید می کنید؟ پاسخ از حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

حکایات (اسلام و کفر در میدان عمل و اخلاق)

از حذیفه روایت است از هشام که: در جنگ‏ بدر ظرفى از آب برداشتم که به یکى از برادران دینى خود که در گوشه میدان به روى زمین افتاده، خون از بدنش ریخته و در آستانه رحلت بود برسانم.

ملکوت روزه (بخش اوّل) مجموعۀ حاضر از تألیفات ارزشمند حضرت علّامه آیة الله حاج سیّد محمّد حسین حسینى طهرانى رحمة الله علیه است که به صورت مواعظ و منبرهائى در ماه مبارک رمضان سال یک هزار و سیصد و نود هجرى قمرى در مسجد قائم طهران براى عموم مؤمنین و حضّار ایراد کرده ‏اند، این کتاب در پنج بخش تقدیم می گردد
مَلِک یا مالِک ( نظر أصحّ در قرائت "مَلِکِ یَومِ الدّین")

در اینکه "مَلِکِ یَومِ الدّین" را مالک بخوانیم یا ملک اختلاف است گرچه هر دو قرائت هم وارد شده هم از نظر معنا صحیح است اما اگر می خواهیم بدانیم کدام صحیحتر و اقرب به واقع است بهتر است به تحقیقی در اینباره از عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه مراجعه نماییم

نفحات الاُنس (تجلّی نور قرآن)

عارف کامل علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

اینجانب که به شهر مقدس مشهد رضوى علیه و على آبائه السلام در سنه 1400، هجریه و قمریه در روز بیست و چهارم شهر جمادى الأولى براى اقامت و توطّن مهاجرت نموده؛ و در جوار این بضعه رسول الله بار خود را فرو آوردم؛ روزى دو نفر روضه خوان به دیدن من آمدند: 

دلیلی محکم بر اعجاز قرآن از خود قرآن بسیاری از افراد برای اثبات اعجاز قرآن و آسمانی بودنش به دنبال دلیل از خارج آن هستند درحالیکه خدای متعال خود قرآن و شئون آن را محکمترین دلیل بر اعجاز آن بیان داشته است؛ یکی از این آیات آیه هشتاد و دوم از سوره مبارکه نساء است که علامه طباطبایی رحمة الله علیه در ذیل آن بیانی گرانسنگ و نفیس دارند که بر اساس ترجمه تفسیر المیزان تقدیم می گردد.
مشروطیّت به دنبال از بین بردن قرآن، از دسیسه های انگلیس بود

قرآن عماد و نماد اسلام است حقیقتی که دشمنان اسلام به آن واقف گشتند در نتیجه ضربه زدن به کیان اسلام را در از بین بردن قرآن می دانند و بر این اساس دسیسه های خود را طرح کردند؛ اینها نکاتی است که عارف کامل حضرت علامه طهرانی اعلی الله مقامه آن عارف با بصیرت بارها به آن تذکر می داد. نوشته ذیل گویای این امر است.

نفحات الاُنس (ملکوت سورۀ ابراهیم) عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند: امّا عجیب است سوره ابراهیم‏ ها! مى‏ بَرد آدم را آن بالاها مى ‏گرداند، خبرهایى مى ‏آورد؛ عجیب است! خیلى عجیب است! خیلى عجیب!
نفحات الاُنس (خصوصیت نور قرآن)

عارف کامل مرحوم علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند: نور قرآن بسیار عجیب است و آثار و برکاتی که در قرآن وجود دارد مختص خود قرآن است و در چیز دیگری یافت نمی شود؛ و سالک باید همیشه نفس خود را به این نور منور داشته و از آن بهره مند سازد. (نور مجرد ج 2 ص 352) 

تا ثریا (جایگاه ایرانیان در قرآن و حکومت امام زمان علیه السلام)

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله بارها به زبان فارسی سخن می گفتند و می فرمود: نام ایرانیان را به زشتی یاد نکنید زیرا آنها از یاران ما هستند و از ما حمایت می کنند. مقاله پیش روی نوشتاری بسیار نفیس از حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی است که در آن می خوانیم: نفی هر گونه برتری بر اساس ملّی گرایی - ایرانیان در قرآن و روایات - ایرانیان در قرآن - نظر قرآن درباره آیندۀ ایرانیان – ایرانیان وسیله تهدید اعراب به تصریح قرآن - خدواند ایرانیان را دوست دارد - ایرانیان زمینه ساز حکومت جهانی امام زمان علیه السلام و...

میوۀ قرآن (دستورالعمل سلوکی ، قرآنی)

دستوراتی که بزرگان به عنوان دستورات سلوکی به شاگردان و سالکان راه خدا می دادند تماما برگرفته از قرآن و روایات صحیحه می باشد؛ یکی از این دستورات مداومت اولیاء خدا بر قرائت سوره مبارکه قدر است که هم خود بدان تحفظ داشتند و هم شاگردان را به آن توصیه می نمودند؛ یادداشت پیش روی عباراتی از حجت الاسلام شاهرخ همدانی درباره دستورالعمل سلوکی قرائت سوره قدر است که مبانی آن از روایات ذکر شده است.

نفحات الانُس (خانوادۀ توحیدی و بهشتی)

عارف کامل مرحوم علامه طهرانی می فرمودند:

خداوند علىّ أعلى در سوره روم مى ‏فرماید: وَمِنْ آیَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُم مِّنْ أَنفُسِکُمْ أَزْوَاجاً لِّتَسْکُنُوا إِلَیْهَا وَجَعَلَ بَیْنَکُم مَّوَدَّة وَرَحْمَة إِنَّ فِى ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ [سوره الرّوم (30) آیه 21] (از آیات خدا اینکه براى شما جفتهائى قرار داده. این جفتها، زنها، از خود شما هستند، براى اینکه آرامش شما باشند. مرد که زن ندارد آرامش ندارد)

پرسش و پاسخ (نسبت ظلم به برخی انبیاء در قرآن)

بسم الله الرحمن الرحیم. سلام علیکم؛ طبق آیه 124 سوره بقره,چرا بعد از درخواست حضرت ابراهیم علیه السلام برای اعطای مقام " امامت " به ذریه ایشان, خداوند میفرمایند" عهد من به ظالمین نمیرسد "؟ با اینکه میدانیم در ذریه ایشان انبیاء بزرگی وجود داشته اند و به تصریح خود قرآن همگی از " صالحین " بودند.منظور از این ظلم چیست؟ کدام یک از پیامبران به جز حضرت ابراهیم و پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله دارای این مقام بودند؟ باتشکر پاسخ از حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

تفسیر" لا اله الا الله" از علامه طهرانی ره

کیفیّت تجلّى ذات حقّ، اختصاص به فرشتگان و انبیاء و اولیاء و انسان ندارد؛ بلکه هر موجودى که در عالم لباس وجود مى ‏پوشد، یا از خود اثرى به ظهور میرساند، در اثر تجلّى و ظهور ذات حقّ تعالى در آن موجود است. در مقاله حاضر حضرت علامه طهرانی قدس الله نفسه الزکیه از کیفیت تجلی خدای متعال در موجودات و تفسیر کلمه لا اله الا الله پرده برمی دارند.

نگاه به مال و ثروت در سیر الی الله

بر خلاف آنچه تصور می شود دنیا و مال و ثروت عامل انحراف نیست بلکه هر چیزی که موجب استغناء و استقلال نفس گردد زمینه انحراف و تمرّد را ایجاد می نماید که ممکن است این مساله حتی در عبادیّات هم صادق باشد، پس نمی توان هیچ چیزی را به طور مطلق مذموم یا مطلوب شمرد! بلکه خوبی و بدی هر چیزی را باید در ربط آن با عالم توحید و تاثیرش در بندگی انسان مورد سنجش قرار داد؛ مقاله حاضر به یکی از مهمترین جلوه های دنیا یعنی مال و ثروت و جایگاه آن در سیر الی الله اشاره دارد.

بشنو از نی (راهکاری برای اسارت شیطان)

حکیم متألّه آیت الله جوادی آملی حفظه الله: در روایات ما آمده است: برای انجام هر کار «بسم اللّه الرحمن الرحیم» بگویید؛ یعنی کاری که قصد انجام آن را دارید، باید به گونه‏ای باشد که در مدخل ورودی آن بتوان گفت: «خدایا به نام تو». به این ترتیب، ما هیچ کاری را بدون مطالعه، تفکر و عاقبت سنجی انجام نمی‏دهیم؛ و علاوه بر این، کارهایی را انجام می‏دهیم که بتوانیم در ابتدای آن بگوییم: «خدایا با نام تو آغاز می‏کنم». چنین کاری یا واجب است یا مستحب. حرام و مکروه را نمی‏توان با نام خدا انجام داد. با این تمهید شیطان همواره در اسارت ماست.

بشنو از نی (فقط دل پاک کافی نیست!)

استاد اخلاق مرحوم آیت الله مجتهدی تهرانی رحمة الله علیه: خیلی از مردم میگن بابا دلت پاک باشد. دل پاک باشد، کافی است! جواب به این اشخاص که پاکی دل رو ملاک خوبی و بهشت میدانند این است که: آنکسی که تو را خلق کرده است، اگر فقط دل پاک را کافی میدانست، فقط می گفت: "آمِنوا" در حالیکه گفته: "آمنوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحات" یعنی هم دلت پاک باشد، هم کارت درست باشد. اگر تخمه کدو را بشکنی و مغزش را بکاری سبز نمی شود. پوستش را هم بکاری سبز نمی‌شود. مغز و پوست باید با هم باشد؛ هم دل، هم عمل؛ دل پاک + عمل صالح = رضایت الهی.

پرسش و پاسخ (کیفیت تبدیل سیئات به حسنات بواسطه توبه)

سلام علیکم. دربسیاری از روایات و احادیث بیان شده که  در برابر فلان عمل خیر خداوند متعال هزار گناه یا صد هزار گناه یا... از سیئات شخص را پاک میکند آیا منظور گناه کبیره است یا صغیره؟ اینکه مثلا پاداش بعضی اعمال هزار روز روزه است یا هزار مرتبه حج ،آیا اگر کسی این اعمال از او قضا شده باشد میتواند این پاداش ها جایگزین آن اعمال قضا شده شود؟ با تشکر پاسخ از استاد حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

نفحات الاُنس (طمأنینه در قرائت قرآن)

عارف کامل مرحوم علامه طهرانی رحمة الله علیه:

براى آنکه قارى قرآن از معنى و مراد آن کامیاب گردد، به سرعت خواندن و گذشتن آن مطلوب نیست. در «کافى» با إسناد خود از محمّد ابن عبد الله آورده است که گفت: به حضرت صادق علیه السّلام عرض کردم: أقْرَأُ الْقُرْءَانَ فِى لَیْلَةٍ؟! «من تمام قرآن را در یک شب بخوانم؟!» قَالَ: لَا یُعْجِبُنِى أَنْ تَقْرَأَهُ فِى أَقَلَّ مِنْ شَهْرٍ! «فرمود: براى من جالب نیست که قرآن را در کمتر از مدّت یک ماه بخوانى!» (اصول کافى» ج 2، ص‏ 716)
حاملان نور (سیره علامه طهرانی در حفظ قرآن و خواندن آن در نمازها)

حفظ قرآن از دیرباز مورد نظر مرحوم علامه طهرانی رحمة الله علیه بود و بر آن تأکید داشتند و می فرمودند: ما شیعیان باید اعتراف کنیم که به قرآن وارد نیستیم، بچّه‌هاى ما قرآن نمى‌دانند. پسرهاى پانزده ساله ما باید قرآن را حفظ باشند. جناب حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی در این مقاله به سیرۀ مرحوم علامه طهرانی در حفظ قرآن و خواندن آن در نمازهای واجب و مستجب می پردازد.