گوهر معرفت - عرفان و اخلاق کاربردی

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت اشراف حجة الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت اشراف حجة الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

۴۰ مطلب با موضوع «مناسبت های مذهبی :: محرم الحرام» ثبت شده است

رَوحِ ریحان (سیری در زندگی حضرت علی اکبر علیه السلام)

 مقالۀ پیش روی برگرفته از سخنرانی های حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی در باب زندگی و سیره حضرت علی اکبر علیه السلام است

کعبۀ عشق (لزوم ارادت سالکان راه خدا به حضرت عباس علیه السلام)

در سیر الی الله مقصد خداست و اولیای الهی هر کدام بر اساس ظرفیت و سعه و نورانیتی که دارند طریق هستند بر همین پایه است که از معصومین علیهم السلام به باب الله تعبیر می شود. یکی از اولیاء الهی که در سلوک الی الله همه سالکان راه خدا به ارادت تام و توسل و توجه بدان محتاجند، حضرت ابولفضائل، عباس بن علی علیه السلام است.

زینت عرفان (معرفت حضرت زینب سلام الله علیها)

آوازه کمال، عرفان و پاک دامنی تو در همه عالم پیچیده است، که بودی زینت پدر و ماندی زینت اهل معرفت؛ با اینکه سنگینترین مصائب بر حضرت زینب سلام الله علیها وارد شد اما ذره ای از مسیر عقلانیت که توحید محض است خارج نشد

دختری به نام رقیّه (رنجنامه حضرت رقیه سلام الله علیها)
اگرچه بعضی از اصل در وجود شخصیت دختری برای امام حسین علیه السلام به نام رقیه خاتون سلام الله علیها تشکیک کردند اما سیدالطائفتین حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه که به دقت و وسواس در سندیت روایات و صحت اشخاص شهرت دارند بر وجود حضرتش صحه گذاشته و آثاری را برای بارگاه حضرت رقیه بیان می کردند. در ادامه مقاله ای تحت عنوان رنجنامه حضرت رقیه سلام الله علیها تقدیم می گردد.
کتاب "نورالعین" (آداب جامع ظاهری و باطنی زیارت عتبات) زیارت معصومین علیهم السلام از اوجب واجبات است که هر چه مراعات آداب و اعمال وارده بیشتر باشد بهره زائر بیشتر خواهد بود؛ کتاب حاضر به آداب جامع ظاهری و باطنی عتبات عالیات در عراق می پردازد که حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی را بر اساس متن روایات و با برداشت از سیره بزرگان خصوصا حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه به صورت اختصار بیان می کنند.
سیره علامه طهرانی در روز عاشورا و شام غریبان

فرزند ارشد حضرت علامه طهرانی اعلی الله مقامه در ضمن مصاحبه مکتوبی به تشریح سیره عزاداری والد معظمشان پرداختند که در ضمن آن به سیره علامه در روز عاشورا و شام غریبان اشاره می کنند که تقدیم می گردد.

نفحات الانُس (الگوی فناء)

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

عالى ‏ترین اسوه و الگوى فناى در ذات حقّ تعالى امام حسین علیه السلام بود که نه تنها در روز عاشورا از هر چه بود گذشت، بلکه نفس مقدّسش در راه خدا اینطور بود. سیّدالشّهداء علیه السّلام در روز عاشورا سیّدالشّهداء نشد؛ قبلًا هم همینطور بود، نفسش اینگونه بود. روز عاشورا روز تجلّى و ظهور بود، روز انکشاف بود که بر اهل عوالم و خلائق روشن کرد آنچه را که باید روشن نماید.

احساسات و عواطف سیّد الشهداء علیه السّلام در روز عاشورا

برخی به اشتباه به جهت نگاهی تک بعدی به حقیقت امام وی را بی احساس و خالی از هر گونه عاطفه بشری می پندارند لذا ورود مصائب جانکاه روز عاشورا را بر امام حسین علیه السلام امری عادی تلقی می کنند در حالیکه احساسات و عواطف به جهت جامعیت و کمال در امام معصوم و اولیای الهی بیش از دیگران است که در این مقاله به آن پرداخته می شود

گریزی ناب از علامه طهرانی در روضه علی اکبر علیه السلام
در کتاب «بحارالانوار» از بعضى از مؤلَّفات اصحاب از ابن عباس ذکر شده است که: چون جنگ صفّین بر پا بود و ما در آن نبرد بودیم على علیه السّلام پسرش: محمّد بن حنفیّه را فرا خواند و به او گفت:
روضه حضرت علی اکبر علیه السلام به قلم علامه طهرانی ره

یکی از توصیه های حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه به طلاب خواندن روضه در آخر سخنرانی بود و خودشان هم بر همین روش چه در سخنرانی و حتی در کتابت عمل می کردند و می فرمودند: روضه نور منبر است؛ در این مقام روضه ای از علامه درباره حضرت علی اکبر علیه السلام که در تالیفاتشان است نقل می شود.

روضه حضرت علی اصغر علیه السلام به قلم علامه طهرانی ره روضه نور جلسات علم و معرفت است؛ در این مقام روضه ای از مرحوم علامه طهرانی رحمة الله علیه درباره حضرت علی اصغر علیه السلام که در تالیفاتشان است نقل می شود.
نفحات الانس (اسراری در شهادت حضرت علی اصغر علیه السلام)
عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:
آنچه براى حقیر امرى است یقینى آنکه حضرت علی اصغر علیه السلام به اراده و اختیار خود شهادت را گزید، و
ملکوت و دستور زیارت عاشورا (ویرایش جدید)

برای قرائت کامل و خاصّ زیارت عاشورا دستوراتی از بزرگان رسیده است که در این میان، دستورِ قرائت مرحوم حضرت علّامه طهرانی رضوان الله تعالی علیه بر اساس تحقیق به صواب نزدیکتر است. در مقاله حاضر حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی به تبیین این قرائت می پردازند

حالات مرحوم قاضی (ره) در رابطه با سیدالشهداء علیه السلام

بی شک حالات اولیای الهی و علمای بالله برای دیگران الگویی است که آنها در سیر و سلوک و مشی و سبک زندگی شان مساعدت می کند؛ یکی از اثرگزارترین عرفای معاصر مرحوم قاضی رضوان الله تعالی علیه بودند که در این سطوری برخی حالاتشان از قلم مرحوم علامه طهرانی اعلی الله مقامه می گذرد.

حکم پوشیدن لباس سیاه در عزاداری سیدالشهداء علیه السلام

یکی از موضوعاتی که درباره عزاداری سید شهیدان حضرت اباعبد الله الحسین علیه السلام مورد بحث است پوشیدن لباس سیاه است ؛ این درحالی است که همگان بر اساس روایات صحیح اذعان دارند که پوشیدن لباس سیاه در غیر موارد ضرورت کراهت دارد، حال سوال این است که آیا این پوشش در عزای امام حسین علیه السلام سنّت است یا خیر؟ حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی به این پرسش پاسخ می دهند.

نفحات الانس (درس های کربلا)
عارف کامل  حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند: 
کربلا مرکز انسانیّت است؛ یعنى مکتب امام حسین به انسان درس انسانیّت مى ‏دهد و این مکتب از بین نمى ‏رود، روز به روز روشن مى ‏شود

جایگاه حضرت حرّ بن یزید ریاحی علیه السّلام همراه با روضه

در مورد شخصیت جناب حضرت حربن یزید ریاحی علیه السلام سوالاتی که منشاءش تردید است دیده می شود؛ که جدا افتادن حرم مطهرش را تایید بر آن می دانند.! استاد شاهرخ همدانی در این مقاله به تبیین جایگاه معظم و بی نظیر حضرت حر پرداخته و آن را متبرّک به روضه حضرتش نمودند.

إحرام محرّم، قسمت اول (استقبال از ماهِ محرّم)

سیره معصومین علیهم السلام و بزرگان بر این بوده که در آستانه ماه عزاداری بر سید و سالار شهیدان حضرت ابا عبد الله الحسین علیه السلام اصحاب و شاگردان خود را به آمادگی برای استقبال از این ماه و عزاداری سفارش کرده و ایشان را به آداب و لوازم محرم و عزاداری ملتزم می نمودند. حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی بر اساس سنت معصومین و سیره استاد بزرگوارشان حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه به این امر پرداختند که در دو مقاله تقدیم می گردد

إحرام محرّم، قسمت دوّم (استقبال از ماه محرّم)

حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی بر اساس سنت معصومین و سیره استاد بزرگوارشان حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه برای استقبال از ماه محرم و عزاداری بر سید و سالار شهیدان حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام در دو مقاله مطالبی را تحت عنوان آداب و لوازم عزاداری بیان کردند که قسمت دوم آن تقدیم می گردد

محفل اُنس (آداب ظاهری و باطنی حضور درعزاداری سید الشهداء علیه السلام)

 علمای اسلام به عنوان پاسداران نهضت، دوستاران اهل بیت علیهم السلام را همیشه بر سبک صحیح و منطقی عزاداری توصیه می کردند چرا که آسیب به پیکرۀ عزاداری یعنی انحراف، مقاله پیش روی به آداب و سبک عزاداری بر اساس سیره بزرگان و اولیای الهی مخصوصا علامه طهرانی ره اختصاص دارد.

حکایات (کوتاهی در برگزاری عید غدیر)

روز عاشورایی مرحوم خاتم الفقهاء و المجتهدین شیخ مرتضی انصاری اعلی الله مقامه جلوی درِ ورودیِ صحن مطهّر امیر المومنین علیه السلام ایستاده بود و از دسته جات سینه زنی استقبال می کرد و در کنار او أفندی که از طرف حکومت عثمانی حاکم عراق بود ایستاده بود. أفندی از شیخ پرسید؟

دست شفاعت همه را (ألطاف سیدالشهداء علیه السلام بر سالکان راه خدا)

این همه گرفتار در امواج نفس و دنیا و گناه، این همه حیران و سرگشته این همه طوفان زده ی در حال غرق از؛

بشنو از نی (تجلیل آیت الله میلانی رحمة الله علیه از علّامه طهرانی)

مرحوم آیت الله حاج سید محمد هادی میلانی رحمة الله علیه:

از میان تمام نامه‏ها و سخنانى که از بزرگان به دست و سمعم مى ‏رسد، تنها نامه آقاى سیّد محمّد حسین (علّامه طهرانی) را همیشه در جیب مى ‏گذارم و روزى یک بار به آن نگاه مى ‏کنم و تا مدّت ‏ها این نامه ‏ها همین طور در جیب من باقى مى‏ ماند. (افق وحى، ص: 536)
عاشورا در پرتو عقل و احساس

وقایع، هرچقدر که مهمّ باشند، نوع نگاه و شکل ترویج و نشر آن در اثربخشی و ماندگاری آن و دریافت هدف از آن نقشی بسزا دارند؛ نگاه منطقی و حقیقی آن را در مسیر خود جاودان و نگاه احساسی و خیالی آن را کمرنگ کرده و از هدف دور می سازد. در مقاله پیش رو، عاشورا از منظر عقل و احساس مورد توجّه قرار گرفته است.

شعر «أمیری حُسین و نِعمَ الأمیر» از کیست؟

همه ما این شعر معروف «أمیری حُسین و نِعمَ الأمیر» (علیه السلام) را بارها شنیده و آن را زبان حال خود دانسته  و عاشقانه زمزمه کرده ایم اما شاید ندانیم سرآینده آن کیست؟ یادداشت پیش روی از استاد شاهرخ همدانی به این مقوله پرداخته است.

عظمت مصیبت سیدالشهداء بر اهل بیت علیهم السلام

مصیبت حضرت امام حسین علیه السلام حتی بر اهل بیت عصمت و طهارت که معدن صبر و حلم و تحمل هستند چنان جانکاه بود که کلمات و حرکاتی از آنان صادر شد که حتی در مصیبت جدشان رسول خدا صلی الله علیه و آله و امیر مومنان علیه السلام هرگز دیده نشد که در برخی از روایات صحیحه بدان اشاره شده است که تقدیم می گردد

بشنو از نی (مهمّتر از گریه در عزاداری ها) موحّد بی بدیل حضرت حاج سیّد هاشم حداد رضوان الله علیه: در جریان کربلا به جاى گریه، فهمتان را زیاد کنید. (نقل از آیت الله حاج سیّد محمّد محسن حسینی طهرانی)
نفحات الاُنس (ریشۀ شهادت علیّ اصغر علیه السلام)

عارف کامل حضرت علّامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

اگر خلافت مرد مظلوم على بن أبى طالب علیه السّلام را (غصب نمی کردند و) نمى‏ بردند، تیر حرمله در روز عاشورا به گلوى حضرت على اصغر نمى‏ رسید. (امام شناسى، ج ‏8، ص: 67)

نفحات الاُنس (اعتبار "نهج البلاغه")

عارف کامل مرحوم علّامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

«نهج البلاغة» از معتبرترین کتب شیعه است، و سیّد رضىّ تَغمَّدهُ اللهُ برحمته، بواسطه جمع منتخبِ از فرمایشات أمیر المؤمنین علیه السّلام منّتى بر تمام شیعه دارد. صداقت و بزرگوارى، علم و درایت، جلالت و عظمتِ سیّد رِضوانُ اللهِ عَلیه به حدّى است که در مقابل او، بزرگان و أعلام زانو مى‏ زنند؛ و روى زمین به أدب مى ‏نشینند؛ و نام او را همه با إجلال و تعظیم یاد مى ‏کنند. «نهج البلاغة» که بوسیله این بزرگمرد جمع آورى شده است، داراى چنین خصوصیّتى مى‏ باشد؛ و در اعتبارش جاى حرف نیست‏. (ولایت فقیه در حکومت اسلام، ج‏1، ص: 280) (ششم محرم سالروز وفات جناب سیّد رضیّ جامع نهج البلاغه است)
حیات و شهادت حضرت على اکبر علیه السّلام‏ به قلم علامه طهرانی ره آنچه مسلّم است حضرت علی اکبر علیه السلام از بزرگترین فرزندان حضرت بوده است و بیست و پنج سال از عمرش مى‏ گذشته است و داراى زن و فرزند بوده است  و در بسیاری خصوصیات شبیه‏ ترین مردم به رسول اکرم صلى الله علیه و آله و سلّم بوده است. مقاله حاضر در فضائل شاهزاده علی اکبر به قلم علامه طهرانی رحمة الله علیه است