گوهر معرفت - عرفان و اخلاق کاربردی

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت إشراف حجّة الاسلام و المسلمین حاجّ شیخ محمّد شاهرخ همدانی از شاگردان عارف کامل حضرت علّامه طهرانی اعلی الله مقامه

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت إشراف حجّة الاسلام و المسلمین حاجّ شیخ محمّد شاهرخ همدانی از شاگردان عارف کامل حضرت علّامه طهرانی اعلی الله مقامه

۳۲ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «احادیث کاربردی» ثبت شده است

احادیث معصومین (تاکید بر خریداری اجناس مرغوب و استاندارد)

امام صادق علیه السلام می فرمایند:

وقتی می خواهید چیزی بخرید، خوبش را بخرید (هم از جهت حلال و حرام و هم از جهت مرغوبیت) چرا که برای هر یک از خرید خوب و بد دو تا دعا وجود دارد! به کسی که کالای خوب می خرد (از ناحیه ملائکه) گفته می شود: هم در چیزی که خریدی هم در فروشنده آن برکت باد و به کسی که کالای نامرغوب می خرد گفته می شود در چیزی که خریدی و از کسی که خریدی برکت مباد.

فی الجید دعوتان، وفی الردئ دعوتان یقال لصاحب الجید: بارک الله فیک وفیمن باعک، ویقال لصاحب الردئ. لا بارک الله فیک ولا فیمن باعک (وسائل الشیعه ج 12 ص 332)

احادیث معصومین (آسان گرفتن در خرید و فروش و ...)

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند: خدا آن دسته از مردمانی را که هنگام فروش کالا و یا خرید آن آسان می گیرند دوست دارد و همینطور دوست دارد کسانی را که هنگام قضاوت آسان میگیرند و یا وقتی قضاوت می شوند سختگیر نیستند.

قال رسول الله صلى الله علیه وآله: ان الله تبارک وتعالى یحب العبد یکون سهل البیع، سهل الشراء، سهل القضاء، سهل الاقتضاء (وسائل الشیعه ج 12 ص 332) 


لمعات الحسین علیه السلام (14) خطبه حضرت در توصیف خود و توصیف اهل کوفه‏

از طبرى نقل است که أبو مِخْنَف از عَقَبه بن أبى العِیزاز روایت کرده است که حسین علیه السّلام اصحاب خود و اصحاب حرّ را در بى ضَه مخاطب قرار داده‏ و بدین خطبه مشغول شد:

لمعات الحسین علیه السلام (13) گفتار حضرت در پاسخ تهدید حُرّ و آمادگى براى شهادت‏

حرّ بن یزید با آن حضرت همراه بود؛ و در راه و حرکت جدا نمى ‏شد و مى ‏گفت: اى حسین! من با این گفتارم خدا را درباره خودت به یادت مى ‏آورم، که من گواهى مى ‏دهم که اگر جنگ کنى کشته خواهى شد!

لمعات الحسین علیه السلام (12) خطبه حضرت در وقت ممانعت حر

چون حرّ بن یزید ریاحى از حرکت آن حضرت به کوفه و یا مراجعت به مدینه به شدّت منع کرد، آن حضرت در ذِى حَسَم بپا خاست، و طبق روایت طبرى در «تاریخ» از عَقَبه بن أبى العیزاز:

لمعات الحُسین علیه السلام (11) اشعار حضرت هنگام حرکت به سوى کوفه‏

چون آن حضرت به صَوب کوفه کوچ مى‏فرمود، فَرَزْدَق بن غالب که از شعراى نامى آن عصر بود، با آن حضرت در راه برخورد نموده و در ضمن ملاقات معروض داشت: اى پسر رسول خدا! چگونه به اهل کوفه اعتماد مى‏ نمائى؛ و اینان همان هائى هستند که پسر عمویت مُسلم بن عقیل و پیروان او را کشتند!؟

لمعات الحسین علیه السلام (10) خطبه حضرت در مکّه هنگام خروج به کربلا

وَ رُوِىَ أَنَّهُ علیه السلام لَمَّا عَزَمَ عَلَى الْخُرُوجِ إلَى الْعِرَاقِ قَامَ خَطِیبًا، فَقَال: الْحَمْدُ لِلَّهِ، مَا شَآءَ اللَهُ، وَ لَا قُوَّه إلَّا بِاللَهِ، وَ صَلّى اللَهُ عَلَى رَسُولِهِ. خُطَّ الْمَوْتُ عَلَى وُلْدِ ءَادَمَ مَخَطَّ الْقِلَادَة عَلَى جِیدِ الْفَتَاة. وَ مَا أَوْلَهَنِى إلَى أَسْلَافِى اشْتِیَاقَ یَعْقُوبَ إلَى یُوسُفَ. وَ خُیِّرَ لِى مَصْرَعٌ أَنَا لَاقِیهِ؛ کَأَنِّى بَأَوْصَالِى تَتَقَطَّعُهَا عُسْلَانُ الْفَلَوَاتِ بَیْنَ النَّوَاوِیسِ وَ کَرْبَلآءَ؛ فَیَمْلَانَ مِنِّى أَکْرَاشًا جُوفًا، وَ أَجْرِبَه سُغْبًا.

لمعات الحسین علیه السلام (8) مواعظی درباره علم، تجربه، دوستى،.. و مظلوم‏

از کتاب «اعلام الدّین» روایتست که‏: قَالَ علیه السلام: دِرَاسَة الْعِلْمِ لِقَاحُ الْمَعْرِفَةِ. وَ طُولُ التَّجَارِبِ زِیَادَه فِى الْعَقْلِ. وَ الشَّرَفُ التَّقْوَى. وَ الْقُنُوعُ رَاحَه الأبْدَانِ. وَ مَنْ أَحَبَّکَ نَهَاکَ؛ وَ مَنْ أَبْغَضَکَ أَغْرَاکَ. 

لمعات الحسین علیه السلام (7) نامه حضرت درباره خیر دنیا و آخرت‏

از حضرت صادق علیه السّلام وارد است که فرمود: روایت کرد براى من پدرم، از پدرش- که بر آن دو سلام باد- که مردى از اهل کوفه، نامه ‏اى به محضر حضرت حسین بن علىّ نوشت بدین مضمون: اى سیّد من و آقاى من! مرا خبر ده که خیر دنیا و آخرت چیست؟

لمعات الحسین علیه السلام (6) راهکار پرهیز از گناه

و از جمله مواعظ آن حضرت است: رُوِىَ أَنَّ الْحُسَیْنَ بْنَ عَلِىٍّ عَلَیْهِمَا السَّلَامُ جَآءَهُ رَجُلٌ وَ قَالَ: أَنَا رَجُلٌ عَاصٍ، وَ لَا أَصْبِرُ عَنِ الْمَعْصِیَه؛ فَعِظْنِى بِمَوْعِظَه! فَقَالَ علیه السلام: افْعَلْ خَمْسَه أَشْیَآءَ؛ وَ أَذْنِبْ مَا شِئْتَ! فَأَوَّلُ ذَلِکَ: لَا تَأْکُلْ رِزْقَ اللَهِ، وَ أَذْنِبْ مَا شِئْتَ! وَ الثَّانِى: 

لمعات الحسین علیه السلام (5) مواعظی در تحریض و تشویق بر کارهاى پسندیده‏

و از جمله خطبه ‏هاى آن حضرت است که علىّ بن‏عیسى إربلى آورده است: خَطَبَ الْحُسَیْنُ علیه السلام، فَقَالَ: أَیُّهَا النَّاسُ! نَافِسُوا فِى الْمَکَارِمِ، وَ سَارِعُوا فِى الْمَغَانِمِ، وَ لَا تَحْتَسِبُوا بِمَعْرُوفٍ لَمْ تَعْجَلُوا. وَ اکْسِبُوا الْحَمْدَ بِالنُّجْحِ، وَ لَا تَکْتَسِبُوا بِالْمَطَلِ ذَمًّا؛ 

لمعاتُ الحسین علیه السلام (3) وصیّت به محمّد بن حنفیّه‏

در وقتى که آن حضرت مى ‏خواستند از مدینه منوّره به مکّه مکرّمه حرکت کنند، وصیّت نامه ‏اى نوشته و آن را به خاتم خود ممهور نمودند؛ و سپس آن را پیچیده و به برادر خود محمّد بن حنفیّه تسلیم نمودند. و پس از آن با او وداع نموده و در جوف شب سوّم شعبان سنه شصت هجرى با جمیع اهل بیت خود به سمت مکّه رهسپار شدند. و آن وصیّت چنین است: 

لمعات الحسین علیه السلام (2) اصلاح مردم و بیان علت قیام خود

(امام حسین علیه السلام) خطبه ‏اى درباره ترک امر به معروف و نهى از منکر، و قیام ظَلَمه و حکّام جائر ایراد نموده ‏اند، و مفصّلًا از محرومیّت مظلومان و تفرّق از حقّ بیان مى ‏فرمایند، و در ضمن اینکه گوشزد مى ‏کنند که: مَجَارِى الامُورِ وَ الاحْکَامِ عَلَى أَیْدِى الْعُلَمَآءِ بِاللَهِ، الامَنَاءِ عَلَى حَلَالِهِ وَ حَرَامِهِ؛ چنین مى‏ گویند که:

لمعات الحسین علیه السلام (1) تبیین رابطه توحید و ولایت

از جمله فرمایشات حضرت سیّد الشّهداء أبا عبد الله الحسین بن علىّ بن أبى طالب علیهم السّلام است که روزى به عنوان خطبه براى اصحاب خود ایراد نمودند:

احادیث معصومین (درد و درمان)

پیامبر صلی الله علیه و آله: أَلا أُخْبِـــرُکُمْ [أُنَبِّـؤُکُمْ] بِـدآئِکُـمْ مِنْ دَوآئِکُـمْ؟ دَآؤُکُـمُ الذُّنُـوبُ، وَ دَوآؤُکُـمُ الإِسْتِغْفارُ

آیا درد و درمان شما را به شما خبر ندهم؟ درد شما گناهان، و دوا و درمانتان استغفار است.

مستدرک الوسائل، ج 11، ص 333

احادیث معصومین (قرآن، دواى دردهاست) امیر مومنان علی علیه السلام درباره قرآن می فرمایند: استشفوه من أدوائکم، و استعینوا به على لأوائکم فان فیه شفاء من أکبر الداء و هو الکفر و النفاق و الغى و الضلالبراى دردهایتان از قرآن شفا طلب کنید و براى مشکلاتتان از آن کمک بگیرید؛ زیرا در قرآن شفاى بزرگ ترین دردهاست، درد کفر، نفاق و گمراهى. (نهج البلاغه خطبه 175)
احادیث معصومین (توجّه به نیازهای خانواده در صورت تمکّن)

قال الامام الرّضا علیه السلام : صاحِبُ النِّعْمَةِ یَجِبُ عَلَیْهِ التَّوْسِعَةُ عَلی عَیالِهِ.  (وسائل الشّیعة، ج 21، ص 540) 

امام رضاعلیه السلام فرمود: هر مردی به هر مقداری که در توانش می باشد، باید برای اهل منزل خود انفاق و خرج کند.

 


احادیث معصومین (اولیاء خدا چه کسانی را دوست دارند؟)

امام صادق علیه السلام:

إِنَّا لَنُحِبُّ مَنْ کَانَ عَاقِلًا فَهِماً فَقِیهاً حَلِیماً مُدَارِیاً صَبُوراً صَدُوقاً وَفِیّاً إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَصَّ الْأَنْبِیَاءَ بِمَکَارِمِ الْأَخْلَاقِ فَمَنْ کَانَتْ فِیهِ فَلْیَحْمَدِ اللَّهَ عَلَى ذَلِکَ وَ مَنْ لَمْ تَکُنْ فِیهِ فَلْیَتَضَرَّعْ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لْیَسْأَلْهُ إِیَّاهَا.

احادیث معصومین (بعضی از عواملی غیر طبیعی خشکسالی) پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله: 
لا تَزالُ اُمَّتى بِخَیرٍ ما تَحابّوا و اَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّکاةَ وَ اَقْرَوُا الضَّیْفَ، فَاِنْ لَمْ یَفْعَلُوا ابتُلُوا بِالسِّنینَ وَ الْجَدْبِ. امّتم همواره در خیر و خوبى اند تا وقتى که یکدیگر را دوست بدارند، نماز برپا دارند، زکات بدهند و میهمان را گرامى بدارند، پس اگر چنین نکنند به قحطى و خشکسالى گرفتار مى شوند. (امالى طوسى، ص 647، ح 1340)
احادیث معصومین (مقام قلب انسان نزد خدا)

«إن‏ قلوب‏ بنی‏ آدم‏ کلها بین إصبعین من أصابع الرحمن یصرفها کیف شاء ثم یقول رسول الله عند ذلک اللهم مصرف القلوب اصرف‏ قلوبنا إلى طاعتک»؛ پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: همانا تمامی قلب­های آدمیان میان دو انگشت از انگشت رحمان(خداوند) است و آن‌را به هر سو که بخواهد می‌کشاند سپس رسول خدا(ص) بعد از نقل این سخن فرمود: خدایا! ای گرداننده قلب‌ها! قلب‌های ما را به سوی فرمان‌برداری از خود رهنمون ساز. (عوالی اللئالی، ج 1، ص 48)

احادیث معصومین (امام زمان به یاد مردم است)

امام زمان علیه السلام خطاب به مردم: إِنّا غَیْرُ مُهْمِلینَ لِمُراعاتِکُمْ، وَ لا ناسینَ لِذِکْرِکُمْ، وَ لَوْ لا ذلِکَ لَنَزَلَ بِکُمُ اللاّْواهُ، وَ اصْطَلَمَکُمُ الاَعْداءُ. فَاتَّقُوا اللّهَ جَلَّ جَلالُهُ وَ ظاهِرُونا؛ ما در رعایت حال شما مردم کوتاهى نمى‌کنیم و یاد شما را از خاطر نبرده‌ایم، که اگر جز این بود گرفتارى‌ها به شما روى مى‌آورد و دشمنان، شما را ریشه کن مى‌کردند. در هر حال تقوای خدا را داشته باشید و ما را پشتیبانى کنید. (احتجاج طبرسی، ج2، ص497)

 


احادیث معصومین (آثار نورانی جلسات دینی)

امام صادق علیه السلام :تَزاوَرُوا فإنّ فی زِیارَتِکُم إحْیاءً لِقُلوبِکُم ، و ذِکرا لأحادِیثِنا ، و أحادِیثُنا تُعَطِّفُ بعضَکُم عَلى بعضٍ ، فإن أخَذتُم بها رَشَدتُم و نَجَوتُم ، و إن تَرَکتُمُوها ضَلَلتُم و هَلَکتُم ، فَخُذُوا بها و أنا بِنَجاتِکُم زَعِیمٌ .

(ای مومنان) یکدیگر را ملاقات کنید که دیدار شما از یکدیگر موجب زنده شدن دلهاى شما و یاد کرد احادیث و مطالب ما مى شود و احادیث ما شما را به هم مهربان مى کند؛ اگر به آنها عمل کنید، کمال و نجات مى یابید و اگر رهایشان کنید، گمراه و هلاک مى شوید. پس به احادیث ما عمل کنید که در این صورت من ضامن نجات شما هستم. (کافی، ج4، ص186)

احادیث معصومین (نهی از ثروت اندوزی و توصیه به انفاق)
پیامبر اکرم صلّى الله علیه و آله فرمودند: اِنَّ اللهَ یُحِبُّ الْاِنْفَاقَ وَ یُبْغِضُ الْاِقْتَارَ، فَاَنْفِقْ وَ اَطْعِمْ وَ لَا تُصَرْصِرْ فَیَعْسِرْ عَلَیْکَ الطَّلَبُ؛
خداوند خرج کردن (به جهت تربیت و رفاه خانواده و کمک به دیگران) را دوست دارد و با سخت خرج کردن دشمن است. پس انفاق و اطعام کن و به ثروت اندوزی مپرداز که کسب ثروت تو را به سختی می‌اندازد. (نزهة الناظر و تنبیه الخاطر، ص 21)
احادیث معصومین (عبادت خدا با جان و دل)

امام صادق علیه السلام: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص أَفْضَلُ النَّاسِ مَنْ عَشِقَ الْعِبَادَةَ فَعَانَقَهَا وَ أَحَبَّهَا بِقَلْبِهِ وَ بَاشَرَهَا بِجَسَدِهِ وَ تَفَرَّغَ لَهَا فَهُوَ لَا یُبَالِی عَلَى مَا أَصْبَحَ مِنَ الدُّنْیَا عَلَى عُسْرٍ أَمْ عَلَى یُسْرٍ

امام صادق علیه السلام می فرمایند: حضرت رسول صلى اللَّه علیه و آله وسلم فرمود: بهترین مردم کسی است که به عبادت عشق ورزد. و با آن مأنوس شوند و با جان و دل او را دوست داشته باشد و با بدن خود آن را به جای آورد و براى آن از انجام هر کاری فارغ گردد .چنین شخصى باکی ندارد که زندگى دنیایش به سختى بگذرد یا به آسانى. (اصول کافی ج 2 ص 83)

احادیث معصومین (حسادت، عامل افسردگی است)
امام على علیه‏ السلام فرمودند: اِنَّمَا یحْزَنُ الْحَسَدَةُ اَبَداً؛ لِاَنَّهُم لَا یحْزَنُونَ لِمَا ینْزِلُ بِهِم مِنَ الشَّرِّ فَقَط بَلْ وَ لِمَا ینَالُ النَّاسُ مِنَ الْخَیرِ ؛
آدم های حسود، پیوسته غمگینند؛ اما این ناراحتی همیشه به خاطر مشکلاتی که برایشان انفاق می‌ افتد نیست، بلکه بیشتر به خاطر رسیدن خیر به مردم دچار اندوه و غم می‌شوند. (شرح نهج البلاغه، ابن أبی الحدید، ج 20، ص 232)
احادیث معصومین (نیکی به والدین بعد از حیات)
امام باقر علیه‏ السلام فرمودند: 
اِنَّ الْعَبْدَ لَیکونُ بَارّاً بِوَالِدَیهِ فِی حَیاتِهِما ثُمَّ یمُوتَانِ فَلَا یقْضِی عَنْهُمَا دُیونَهُما وَ لَا یسْتَغْفِرُ لَهُما فَیکتُبُهُ اللهُ عَاقّاً وَ اِنَّهُ یکونُ عَاقّاً لَهُمَا فِی حَیاتِهُمَا غَیرَ بَارٍ بِهِمَا فَاِذَا مَاتَا قَضَی دَینَهُما وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمَا فَیکتُبُهُ اللهُ عزَّوجلَّ بَارّاً ؛
گاه بنده‌ای در زمان حیات پدر و مادرش با آنان نیک رفتار است، امّا پس از مردنشان بدهکاری‌هایشان را پرداخت نمی‌کند و برای ایشان استغفار نمی‌کند خداوند، نام او را عاق می‌نویسد و گاه بنده‌ای در زمان حیات پدر و مادرش با ایشان به نیکی رفتار نمی‌کند و مورد عاق ایشان است ولی وقتی آنها از دنیا رفتند بدهی‌هایشان را ادا می‌کند و برای ایشان طلب آمرزش می‌کند، خداوند نام او را نیکوکار می‌نویسد. (وسائل الشیعه، ج 21، ص 506)
احادیث معصومین (دستوری برای رفع غم و اندوه)

امام علی علیه السلام فرمودند هر وقت پیامبر دچار غم و اندوه می شدند این دعا را می خواندند: 

«یَا حَیُّ یَا قَیُّومُ یَا حَیّاً لَا یَمُوتُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ کَاشِفُ الْهَمِّ مُجِیبُ دَعْوَةِ الْمُضْطَرِّینَ، أَسْأَلُکَ بِأَنَّ لَکَ الْحَمْدَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ الْمَنَّانُ بَدِیعُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ رَحْمَانُ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ وَ رَحِیمُهُمَا ارْحَمْنِی رَحْمَةً تُغْنِینِی بِهَا عَنْ رَحْمَةِ مَنْ سِوَاکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِین» (بحار الأنوار ج 92، ص 156)

انوار الکاظمیه (منتخبی از احادیث نورانی امام کاظم علیه السلام)

کلام معصومین علیهم السلام همچون وجودشان دارای عصمت و نورانیت است که این حقیقت را در اثربخشی کلامشان می توان مشاهده کرد؛ در ادامه برخی از کلمات درربار امام کاظم علیه السلام با ترجمه تقدیم می گردد.

رهنمودهایی از امام حسن عسکری علیه السلام

آگاهی پیداکردن بر کلمات اولیاء و معصومین سلام الله علیهم علمی است که انسان را به عمل نزدیک می گرداند گرچه کافی نیست؛ عبارات پیش رو برخی از کلمات پرمغز امام حسن عسکری علیه السلام است که تحت عنوان "رهنمودهایی از امام حسن عسکری علیه السلام" تقدیم می گردد

رویاروئی مردم با حق و حقیقت در کلام امام حسن عسکری علیه السلام

عالیترین اعجاز اولیای الهی وجود خود و کلام گهربارشان است که حق را از باطل تمییز داده و راه صواب و منطق را مبرهن می نماید؛ امام حسن عسکری علیه السلام بیانات بسیار گرانبهایی در جواب یکی از دوستانشان دارند که از حضرت درخواست اعجاز نموده بود که مقاله حاضر به بیان آن اختصاص دارد

آخرین کلام (وصیت نامۀ أمیرالمؤمنین علیه السلّام)

در کتاب بی بدیل نهج البلاغه در نامه شماره 47 اجمالى از آخرین وصیت نامه علی علیه السلام آمده است و خلاصه‌‏اى از آن در کتاب کشف‌الغمه نقل شده و بعضی از آن در ضمن روایات دیگر آمده که همه آنها را مرحوم علامه مجلسى رضوان الله تعالی علیه در کتاب بحارالانوار نقل کرده و ما آن را بر اساس روایت ابوالفرج که نسبتاً جامع ‌تر از دیگران است، نقل مى‌کنیم.

خیر محض

امام سجّاد علیه السلام در یکی از دعاها می فرماید: خَیْرُکَ إِلَیْنَا نَازِلٌ وَ شَرُّنَا إِلَیْکَ صَاعِدٌ (مصباح‏المتهجد، ص 58)