گوهر معرفت - عرفان و اخلاق کاربردی

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت إشراف حجّة الاسلام و المسلمین حاجّ شیخ محمّد شاهرخ همدانی از شاگردان عارف کامل حضرت علّامه طهرانی اعلی الله مقامه

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت إشراف حجّة الاسلام و المسلمین حاجّ شیخ محمّد شاهرخ همدانی از شاگردان عارف کامل حضرت علّامه طهرانی اعلی الله مقامه

۳۰ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «سیر الی الله» ثبت شده است

وظیفه حکومت اسلام نسبت به تغذیه سالم و زندگی ساده

یکی از وظایفی که حکومت اسلام و در راس آن ولایت فقیه هنگام تشکیل حکومت اسلامی بر عهده دارد و باید آن را مدام رصد نماید مراقبت و مواظبت بر کیفیت زندگی افراد تحت حکومت و برخورداری آنان از تغذیه سالم و اسلامی و در مقابل پرهیز جامعه از اسراف و تبذیر و زندگی اشرافی و تغذیه ناسالم است؛ در این مقاله پربار به نظرات مرحوم علامه طهرانی رضوان الله علیه در اینباره پرداخته شده است

بشنو از نی (تأثیر محبّت و مودّت حضرت فاطمه سلام الله علیها در سیر الی الله)

عالم وارسته حضرت آیت الله شاه آبادی رحمة الله علیه می­فرمود: «سالک الی الله در صورتی می­تواند به جایی برسد که در ضمن سیر، اوّل مرتبه اتکاء به خانم حضرت صدیقه سلام الله علیها داشته باشد و این محبّت خانم حضرت صدیقه سلام الله علیها است که...

اشعار حافظ در لزوم اطاعت از استاد سلوکی

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه: این اشعار حافظ در لزوم اطاعت از استاد روحانى است که چه خوب سروده است: ‏

کمال صدق و محبّت ببین نه نقص گناه      که هر که بى هنر افتد نظر به عیب کند

نفحات الانُس (الگوی فناء)

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

عالى ‏ترین اسوه و الگوى فناى در ذات حقّ تعالى امام حسین علیه السلام بود که نه تنها در روز عاشورا از هر چه بود گذشت، بلکه نفس مقدّسش در راه خدا اینطور بود. سیّدالشّهداء علیه السّلام در روز عاشورا سیّدالشّهداء نشد؛ قبلًا هم همینطور بود، نفسش اینگونه بود. روز عاشورا روز تجلّى و ظهور بود، روز انکشاف بود که بر اهل عوالم و خلائق روشن کرد آنچه را که باید روشن نماید.

سخنرانی (عید غدیر، عید اسلام است)

تمام احکام و سُنن إلهیه از مصدر وحی باید متضمّن یک واقعیت و حقیقت والای معرفتی جهت اصلاح نفسانی و رشد مراتب عقل انسانی و تجرّد نفس از کثرات آفاقیه و أنفسیه باشد خواه آن مرتبت از معرفت بر ما روشن و آشکار باشد و یا پنهان و مخفی؛ از این روی عید در فرهنگ قرآن و اسلام دارای ریشه ای عمیق و معنایی دقیق و رسا و سازنده دارد، سخنرانی حاضر از حجة الاسلام حاج شیخ محمّد شاهرخ همدانی است که بر متن دُرر بار کتاب امام شناسی جلد نهم با موضوع "عیدِغدیر" ایراد گردیده است.



حکایت مرحوم حاج میرزا جواد آقا ملکى تبریزى قدس سره در تجرّد نفس

نقل است که مرحوم حاج میرزا جواد آقاى ملکى تبریزى رضوان الله علیه مدّت چهارده سال ملازم جمال الاولیاء و العرفاء مرحوم آخوند مولى حسینقلى همدانى رضوان الله علیه بوده ‏اند. مرحوم حاج میرزا جواد آقا مى ‏فرمودند: 

دستورالعمل سلوکی به نقل از کتاب اسرارالصلاة

آنچه از دستورات سلوکی در لسان عرفای شامخ الهی جاری می شود همگی برگرفته از متن آیات و روایات است. یکی از این دستورات سجدۀ طولانی و مداومت بر قرائت سورۀ مبارکۀ قدر است که آثار آن را در یادداشت پیش روی می خوانیم

حکایات (زهد و بى اعتنائى مرحوم کمپانی نسبت به زخارف دنیویّه‏)

یکى از سروران و دوستان حقیر که فعلًا از علماى نجف أشرف هستند: جناب الآیة الحجّة آقاى حاج سیّد محمّد رضاى خلخالى أدام الله برکاته براى حقیر نقل کردند که: من روزى در بازار حُوَیْش مى‏رفتم؛ و دیدم آقاى حاج شیخ محمّد حسین در وسط کوچه، خم شده است؛ و پیازها را جمع مى‏ کند؛ و پیوسته با خود مى ‏خندد.

پرسش و پاسخ (حقیقت نفس و روح در سیر الی الله و تفاوت رُتبی میان آندو)

سلام علیکم اگر مقدور هست بفرمایید که آیا مطلب « راه قوی شدن روح برای اینکه به کمالات انسانی برسد جهاد با نفس است پس روح تا وقتی که نفس، خود را تزکیه نکند رشدی نخواهد داشت و سیرش نزولی خواهد بود بنابراین اصل در سیر و سلوک رام کردن نفس است و با روح کاری نداریم ،چون روح متقابلاً کار خود را انجام خواهد داد.» صحیح می باشد؟و اگر جواب منفی است لطفا راهنمایی بفرمایید.با سپاس فراوان. پاسخ از استاد حاج شیخ محّمد شاهرخ همدانی

بشنو از نی (فضیلت تُهی دستی) مرحوم آقای حاج سیّد علی قاضی أعلی الله مقامه: تهی دستی به نفع بشر است! انسان وقتی به خزینه می رود و لنگ خود را هم باز می کند و کنار می گذارد، برای او بهترین وقت است که از هرچه دارد جدا می شود؛ شما نمی فهمید، ولی من آن را می فهمم!
آثار عدد چهل در سیر الی الله بر اساس آیات و روایات

یکی از واژگانی که در بین ارباب سلوک و اصحاب مراقبه و معرفت برگرفته از متن آیات و روایات، زیاد بکار می رود و حاوی اسرار الهی است، عدد "اربعین" است که مفهوم و مصادیق خارجی آن در میان بسیاری از اقوام و ادیان و مذاهب مورد نظر و توجه بوده است که از آن تعبیر به چلّه هم می شود. این مقاله از آثار مکتوب استاد حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی به این موضوع پرداخته است

یک سینه سُخن (وقت شناسی)

حجة الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی:

صوفی إبنُ الوقت باشد ای رفیق

از خصوصیات بارز اولیاء الهی و مؤمنان راستین وقت شناسی و نظم در امور است. مرحوم علّامه طهرانی رضوان الله علیه را همگان بدین صفت میستودند و انصافا کم نظیر بودند. چقدر قابل تأمّل است که علی علیه السلام در آخرین وصایای خود به فرزندان و تمام شیعیان، سفارش به نظم فرموده و آن را همردیف تقوا به حساب می آورند. [نهج البلاغه، فیض، نامه ۴۷، ص ۹۷۷]

احکام در سیر الی الله

اگر امیرمومنان علیه السلام می خواستند رساله عملیّه ای بنویسند، تمام احکام این رساله دائر مدار دو حکم بیش نبود: خدا دوست دارد خدا دوست ندارد. این یادداشت به جایگاه احکام در مسیر تربیتی توحیدی و سیر الی الله اشاره دارد

بیان دقائق و ظرائف سلوکی در پاسخ به نامۀ جوانی در خارج از کشور حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی در پاسخ به نامۀ جوانی که در خارج از کشور بسر می برند، جوابی کافی و وافی مبذول داشتند که برای هر طالب راستین حقیّ مفید می نماید، از آنجایی که پاسخ به این نامه مملوّ از ظرائف و دقائق سیر الی الله است عین سوال و پاسخ تقدیم می گردد.
یک سینه سُخن (از خود تا خدا)

حجة الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی:

تمام سختی های انسان کامل شدن به اندازۀ یک چشم گفتن به خداست.

ره توشۀ سالک (مقام توکّل و رضا و تسلیم)

توکّل چیست؟ مقام رضا کدام است و فرق رضایت و تسلیم با یکدیگر چیست؟ اینها سوالاتی است که حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی در یکی از سخنرانی هایشان بدان پرداخته اند و اینک متن آن از نظر می گذرد

یک سینه سُخن (به جای توجیه اهل توجّه باشیم)

حجة الاسلام حاج شیخ محمّد شاهرخ همدانی:

یکی از چیزهایی که نفس را سنگین و مکدّر می کند، توجیه نفس و کارهای غلط اوست. قلب مجرّد و بسیار رقیق و لطیف و سبک است و توجیه چون منشأش دنیا و کثرت است، سنگین است؛ درست مانند پوشاندن لباس سنگین بر قامت کودک. باید اهل توجّه بود نه توجیه؛ مؤمن با توجّه به تجرّد و نورانیت می رسد و با توجیه به کثرت و ظلمت و طغیان!
بشنو از نی (إخلاص در سلوک)

موحّد کبیر و عارف بالله مرحوم حاج سیّد هاشم حدّاد رضوان الله علیه: انسان خالص به مقصود می رسد؛ اوّل و آخر سلوک إخلاص است. بدون إخلاص انسان به جایی نمی رسد.

بشنواز نی (لذّتِ راه خدا)

سالکی راه‌ رفته و جان ‌سوخته می ‌گفت:

به غلط نام راه خدا را راه ریاضت نهاده‌اند. این راه راه عشق است و صفا. راه لذّت است و طرب.

سخنرانی، انوار معرفت (5) کاربرد تفکّر در سیر الی الله، ححة الاسلام شاهرخ همدانی
"أنوار معرفت"، سلسله سخنرانی های حجّت الاسلام حاج شیخ محمّد شاهرخ همدانی است که برا اساس مبانی و سیره عارف کامل حضرت آیت الله علامه طهرانی اعلی الله مقامه به تبیین علوم و معارف اسلام در قالب "دورۀ عرفان و اخلاق کاربردی" طرح شده است؛ جلسۀ پنجم با عنوان «کاربرد تفکّر و تدبّر در سیر الی الله» تقدیم می گردد.
نفحات الاُنس (صید حقّ و حقیقت)

عارف کامل مرحوم علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

تسلیم و اطاعت در مقابل أمیرالمؤمنین صید خداست؛ خدا را مى‏ خواهید صید کنید، (دیگر چه تعبیر کنیم؟ چقدر تعبیر را پائین‏ تر بیاوریم؟ چه قِسم تعبیر کنیم؟) اگر خدا را مى ‏خواهید صید کنید (خدا که صید نمى‏ شود) اگر مى ‏خواهید صیدش کنید أمیرالمؤمنین را بشناسید، تسلیم او شوید. 

نفحات الاُنس (بی تفاوتی در سیر الی الله)

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

(در سیر الی الله) بی‌تفاوت نباید باشید، بی‌تفاوتی یعنی خاموشی طلب و خاموشی طلب یعنی سکون و سکون مخالفِ حرکت است و سلوک یعنی حرکت

همرهیِ خضر(۳)(ضرورت استاد در سیر الی الله و راه شناخت آن)

از مهمترین و حتمی ترین لوازم سلوک و طی مدارج عرفان عملی استاد است و مهمتر از آن شناخت استاد است؛ مجموعه پیش روی با نام "همرهیِ خضر" سلسله مقالاتی از حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی است که در سال 1434 هجری قمری تالیف شده و به ضرورت و راه شناخت استاد سلوکی اختصاص دارد که در پنج بخش به مشتاقان سیر و سلوک الی الله تقدیم می گردد.

تمثیلی زیبا از علاّمه طهرانی ره در مراتب کمال انسان کرم‌ ابریشم‌ و دورانهای‌ مختلفی‌ که‌ بر این‌ حیوان‌ می‌ گذرد بسیار موجب‌ عبرت‌ و شگفت‌ است‌. افرادی‌ که‌ دورانهای‌ مختلفۀ آنرا بچشم‌ دیده‌اند از دوران‌ ابتدائی‌ تا دوران‌ نهائی‌، می‌توانند عبرت‌ها بگیرند و یک‌ دوره‌ درس‌ معاد را در این‌ حیوان‌ مشاهده‌ کنند.
بشنو از نی (هنر سالکان راه خدا)

یکی از سالکان راه خدا می گوید: برخی هستند که تمام آنچه از آنها صادر می شود حال یا به شکل کلام یا عمل فقط و فقط موجب خندیدن دیگران است یعنی تمام هنر زندگی شان همین است! چرا انسان از آن دسته افرادی نباشد که منطق و عملش دیگران را به تحسین عقلی و دینی وادار نماید؟ چرا از آن دسته نباشیم که دیگران را به تفکّر و یا تغییر در نحوه رفتار در زندگی و تعامل با دیگران فرا بخوانیم؟ و خوشا به حال آنانی که کلام و عمل و حتی سیمایشان دل ها را به سمت خدا به پرواز درمی آورد.

حکایات (لزوم انقیاد کامل نسبت به استاد در سیر الی الله) یکی از آقازاداگان حضرت علامه رحمة الله علیه نقل می کردند: قبل از انقلاب اسلامى ایران در زمان گذشته روزى فردى معمّم و متشخّص به مرحوم والد (علامه طهرانی)، رضوان الله علیه مراجعه مى ‏کند و از ایشان کسب تکلیف سلوکى و مقدمۀ موصله را مى ‏نماید. مرحوم والد پس از طى چند جلسه صحبت و تبیین مواضع و توضیح مراتب در جلسه آخر به او مى ‏فرمایند:
بشنو از نی (امید در رسیدن به نتیجه در سیر الی الله) عارف بی بدیل حضرت آقای قاضی اعلی الله مقامه می فرمودند: درسلوک الی الله، انسان هیچ وقت نباید مایوس شود و از دیرکرد نتیجه نباید دست از کار سیر و سلوک بردارد؛ زیرا ممکن است کسی با ناخن زمین را به تدریج بخراشد و سپس ناگهان به اندازۀ گردن شتر آب زلال و روان جاری شود و می ‌فرمودند: مَن کانَ همُّهُ الله کفاهُ اللهُ فی جمیعِ همُومه؛ کسی که اهتمام او در مقصدش خدا باشد، خداوند کفایت امر او را در جمیع مقاصد و شئونش خواهد نمود.
پرسش و پاسخ (استفاده از غذاهای رستوران ها و شبهه ناک)

باسلام، ضمن تشکر از پاسخ مبسوط و عالی به سوال قبلی عرض دیگری داشتم آیا از غذاهایی که در رستورانها و توسط  افرادی که نمیشناسیم طبخ میشود باید به طور کلی اجتناب کرد؟ ودر صورتی که از ما دعوت به این غذا شود باید چه کار کنیم؟ پاسخ از استاد حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

بشنو از نی (عدم توجه به کشف و کرامات در سیر الی الله)

روزی یکی از شاگردان موحد کبیر و عارف کامل مرحوم حضرت آقای سید هاشم حداد رضوان الله تعالی علیه به ایشان می گوید: کرامتی برای من حاصل شده است. مرحوم آقای حداد از او می پرسد : آن کرامت چیست ؟ جواب می دهد : دیدم روی آب ایستاده ام و بی اراده حرکت می کنم. مرحوم حداد می فرمایند: اهمیتی به آن نده، چیز عجیبی نیست، چرا که چوب خشک هم روی آب می ایستد و حرکت می کند.

پرسش و پاسخ (تحول درونی بر پایه ادراک واقع و سیر الی الله)

حقیقت امر اینست که بعد از دیدار با برکتی که با شما داشتیم تصمیم گرفتم کار در بیرون از خانه را کنار گذاشته و در آرامش خانه فقط به اصلاح نفس و خودسازی آنهم بیشتر با مطالعه مشغول شوم تا انشالله توفیق و صلاحیت تربیت و اصلاح فرزندم را پیدا کنم.در این راه فقط استاد عالم و دلسوزی مثل شما میتواند به من کمک کند... پاسخ از استاد حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی