گوهر معرفت - عرفان و اخلاق کاربردی

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت اشراف حجة الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت اشراف حجة الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

۸۸ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «سیر و سلوک» ثبت شده است

تاکید اولیاء الهی بر إحیا شب نیمه شعبان همراه با اعمال

امام صادق علیه السلام می فرمودند: شب نیمه شعبان، شب قدر ما اهل بیت است. حضرت علامه طهرانی اعلی الله مقامه الشریف می فرمودند: آنچه که به ما دادند از شب نیمه شعبان دادند. حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی بر اساس آنچه از بزرگان معرفت و ولایت در اینباره دریافت کردند، مطالبی گرانبها را در اهمیت احیاء شب نیمه شعبان و اعمال آن به طور تفصیل بیان می دارند...

پرسش و پاسخ (راه توسّل به امام زمان علیه السلام)

سلام علیکم . چگونه به امام زمان علیه السلام توسل پیدا کنیم؟ پاسخ از حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

کعبۀ عشق (لزوم ارادت سالکان راه خدا به حضرت عباس علیه السلام)

در سیر الی الله مقصد خداست و اولیای الهی هر کدام بر اساس ظرفیت و سعه و نورانیتی که دارند طریق هستند بر همین پایه است که از معصومین علیهم السلام به باب الله تعبیر می شود. یکی از اولیاء الهی که در سلوک الی الله همه سالکان راه خدا به ارادت تام و توسل و توجه بدان محتاجند، حضرت ابولفضائل، عباس بن علی علیه السلام است.

ملکوت استغفار در ماه شعبان

تا حالا شده وقتی به ما می گویند میز یا قفسه کتاب یا سایر وسایل دم دستت را تمییز کن، نگاه کردیم و گفتیم: که تمییز است ولی وقتی دست بر سطح آنها کشیدیم و نوک انگشت را نگاه کردیم دیدیم پر است از گرد و غباری که اصلا به چشم نمی آمد.

بشنو از نی (شرافت ماه شعبان)

عارف کامل میرزا جواد آقا ملکی تبریزی:

این ماه (شعبان) براى سالک إلى اللّه بسیار با ارزش است. یکى از شبهاى قدر در این ماه مى‏باشد و کسى در آن متولد شده که خداوند بواسطه او وعده پیروزى به تمامى دوستان، پیامبران و برگزیدگانش - از زمانى که پدر ما حضرت آدم (على نبینا و آله و علیه السلام) در زمین ساکن شده - داده است. و وعده داده، بوسیله او، بعد از پر شدن زمین از ظلم و جور، آن را پر از قسط و عدل نماید - که در جاى خود بطور مفصل به آن خواهیم پرداخت. و از مقام آن همین بس که ماه رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله و سلّم بوده و حضرتش صلّى اللّه علیه و آله و سلّم فرمودند: شعبان شهری، رحم اللّه من اعاننی على شهری، (شعبان ماه من است، خداوند کسى را که مرا در ماهم یارى کند، بیامرزد.)

دستورات سلوکی در ماه معظم شعبان

ماه شعبان از ماه های معظم پروردگار است و برای اولیای الهی و عرفای بالله همان ایام اللهی است که همواره سالکان راه خدا و مشتاقان حریم دوست و مومنان واقعی را بر غنیمت شمردن تمامی لحظات آن سفارش می فرمودند و به حق آن را اوقات خوشی می دانستند که گفت:

سخنرانی، خوصیات ماه توحیدی رجب و برخی دستورات روش بزرگان اهل معرفت بر این بوده و هست که همه ساله در آستانه ماه توحیدی رجب المرجب، رفقای سلوکی خود را جمع کرده و بر استفاده هرچه بیشتر از این ماه و انجام برخی دستورات خاصّ سلوکی و مخصوصا بر مراقبه شدید توصیه می فرمودند، آنچه پیش روی شماست، سخنرانی حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی در این باب است.

نفحات الاُنس (نجات در مراجعه و تفکّر در صحیفۀ سجّادیه است)

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

(سالکان الی الله مخصوصا عالمان دینی باید) با تدبّر و تفکّر در صحیفه امام السّاجدین (علیه السلام) قبل از نزول در گور، به فکر خودشان بیفتند، و در فکر علاج و چاره ‏اى برآیند! و گرنه سوگند به خدا و مقام عزّت و جلال او که با این درس هاى متعارف و معمول حوزوى بدون بررسى و محاسبه نفس و طىّ طریق و منهاج اولیاى راستین که صحیفه سجّادیّه را نصب العین قرار داده و با آن روح خود را صیقل و جلا زده ‏اند، کار از پیش نمى‏ رود و نه خود و نه دیگران تمتّع و بهره ‏اى نخواهند یافت. (امام شناسی، ج 15 ص 48)

نفحات الانُس (الگوی فناء)

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

عالى ‏ترین اسوه و الگوى فناى در ذات حقّ تعالى امام حسین علیه السلام بود که نه تنها در روز عاشورا از هر چه بود گذشت، بلکه نفس مقدّسش در راه خدا اینطور بود. سیّدالشّهداء علیه السّلام در روز عاشورا سیّدالشّهداء نشد؛ قبلًا هم همینطور بود، نفسش اینگونه بود. روز عاشورا روز تجلّى و ظهور بود، روز انکشاف بود که بر اهل عوالم و خلائق روشن کرد آنچه را که باید روشن نماید.

حکایت مرحوم حاج میرزا جواد آقا ملکى تبریزى قدس سره در تجرّد نفس

نقل است که مرحوم حاج میرزا جواد آقاى ملکى تبریزى رضوان الله علیه مدّت چهارده سال ملازم جمال الاولیاء و العرفاء مرحوم آخوند مولى حسینقلى همدانى رضوان الله علیه بوده ‏اند. مرحوم حاج میرزا جواد آقا مى ‏فرمودند: 

دستورالعمل سلوکی به نقل از کتاب اسرارالصلاة

آنچه از دستورات سلوکی در لسان عرفای شامخ الهی جاری می شود همگی برگرفته از متن آیات و روایات است. یکی از این دستورات سجدۀ طولانی و مداومت بر قرائت سورۀ مبارکۀ قدر است که آثار آن را در یادداشت پیش روی می خوانیم

یک سینه سُخن (وقت شناسی)

حجة الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی:

صوفی إبنُ الوقت باشد ای رفیق

از خصوصیات بارز اولیاء الهی و مؤمنان راستین وقت شناسی و نظم در امور است. مرحوم علّامه طهرانی رضوان الله علیه را همگان بدین صفت میستودند و انصافا کم نظیر بودند. چقدر قابل تأمّل است که علی علیه السلام در آخرین وصایای خود به فرزندان و تمام شیعیان، سفارش به نظم فرموده و آن را همردیف تقوا به حساب می آورند. [نهج البلاغه، فیض، نامه ۴۷، ص ۹۷۷]

اربعین موسوی (تاکید علامه طهرانی بر مراقبه در اربعین حضرت موسی علیه السلام)

مقاله حاضر متن یکی از سخنرانی های حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه درباره اربعین حضرت موسی علیه السلام است که مراقبه و پاسداشت آن مورد تاکید همه اولیای الهی بوده است این مقاله نکاتی بسیار عالی در باب سیر الی الله دارد که به همه مشتاقان علم و معرفت تقدیم می گردد

حکایات (از إدّعا تا عمل در معرفت خدا و اولیائش)

مَأْمُونٍ الرَّقِّی‏ مى ‏گوید: خدمت امام صادق علیه السلام بودم که سهل بن‏ حسن خراسانى وارد شد و به آن حضرت سلام کرد و نشست آنگاه عرض کرد: شما مهر و رحمت دارید. شما اهل‏ بیت امامت هستید. چگونه از حق خویش باز ایستاده ‏اید، با این که صد هزار شمشیرزن آماده به رکاب در خدمت ‏شما هستند. امام صادق علیه السلام فرمود:

اولیاء خدا چه کسانی را دوست دارند؟

امام صادق علیه السلام:

إِنَّا لَنُحِبُّ مَنْ کَانَ عَاقِلًا فَهِماً فَقِیهاً حَلِیماً مُدَارِیاً صَبُوراً صَدُوقاً وَفِیّاً إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَصَّ الْأَنْبِیَاءَ بِمَکَارِمِ الْأَخْلَاقِ فَمَنْ کَانَتْ فِیهِ فَلْیَحْمَدِ اللَّهَ عَلَى ذَلِکَ وَ مَنْ لَمْ تَکُنْ فِیهِ فَلْیَتَضَرَّعْ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لْیَسْأَلْهُ إِیَّاهَا.

احکام در سیر الی الله

اگر امیرمومنان علیه السلام می خواستند رساله عملیّه ای بنویسند، تمام احکام این رساله دائر مدار دو حکم بیش نبود: خدا دوست دارد خدا دوست ندارد. این یادداشت به جایگاه احکام در مسیر تربیتی توحیدی و سیر الی الله اشاره دارد

ملکوت روزه (بخش سوّم)

مجموعۀ حاضر از تألیفات ارزشمند حضرت علّامه آیة الله حاج سیّد محمّد حسین حسینى طهرانى رحمة الله علیه است که به صورت مواعظ و منبرهائى در ماه مبارک رمضان سال یک هزار و سیصد و نود هجرى قمرى در مسجد قائم طهران براى عموم مؤمنین و حضّار ایراد کرده ‏اند، بخش سوم این مجموعه را در ادامه مطلب پیگیری نمایید
کتاب سفره ای از نور (آداب معاشرت و صله رحم)

مجموعۀ حاضر از تألیفات حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی است که به موضوع صلۀ رحم و معاشرت و آداب و حدود آن بر مبنای آیات و روایات و سیره بزرگانی چون حضرت علامه طهرانی رحمة الله پرداخته اند که از یک جنبه عمومیت داشته و تمام موارد معاشرت و مهمانی را شامل می شود و از جنبۀ دیگر به سُفره ها و ضیافت های افطاری در ماه مبارک رمضان توجهی خاصّ شده است

بیان دقائق و ظرائف سلوکی در پاسخ به نامۀ جوانی در خارج از کشور حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی در پاسخ به نامۀ جوانی که در خارج از کشور بسر می برند، جوابی کافی و وافی مبذول داشتند که برای هر طالب راستین حقیّ مفید می نماید، از آنجایی که پاسخ به این نامه مملوّ از ظرائف و دقائق سیر الی الله است عین سوال و پاسخ تقدیم می گردد.
دست شفاعت همه را (ألطاف سیدالشهداء علیه السلام بر سالکان راه خدا)

این همه گرفتار در امواج نفس و دنیا و گناه، این همه حیران و سرگشته این همه طوفان زده ی در حال غرق از؛

بشنو از نی (تاثیر رضایت مادر در سیر الی الله)

سالک وارسته مرحوم حاج ‌اسماعیل دولابی می‌ فرمودندمادرت را ببوس، دستش را بوسه بزن، پایش را ببوس، تا به گریه بیفتد، وقتی گریه افتاد خودت هم به گریه می ‌افتی. آن وقت کارت روی غلطک می‌ افتد و خدا همه درهایی را که به روی خودت بسته ‌ای باز می ‌کند.

یک سینه سُخن (از خود تا خدا)

حجة الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی:

تمام سختی های انسان کامل شدن به اندازۀ یک چشم گفتن به خداست.

ره توشۀ سالک (مقام توکّل و رضا و تسلیم)

توکّل چیست؟ مقام رضا کدام است و فرق رضایت و تسلیم با یکدیگر چیست؟ اینها سوالاتی است که حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی در یکی از سخنرانی هایشان بدان پرداخته اند و اینک متن آن از نظر می گذرد

دستورالعملی برای تقویت قلب

سلام.آیا علامه طهرانی برای کسب قوت قلب و قوت نفس ذکری از اسمای الهی را توصیه کرده اند؟اگر توصیه نکرده اند آیا ذکری وجود دارد؟ پاسخ از استاد حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی

دستور توبه (دستور العمل سلوکی از رسول خدا در یکشنبه اول ماه ذی القعده)

ماه ذی القعده ماه مراقبه است و پیش دستور هر مراقبه ای تصفیه جان و طهارت قلب است بدین منظور دستوری از رسول خدا صلی الله علیه و آله واصل شده که بزرگان معرفت آن را از بهترین آیین ها برای پذیرایی از مالک دلها خدای منان می دانستند و آن دستور توبه در یکشنبه اول این ماه است که تفصیل آن را در ادامه می خوانیم

یک سینه سُخن (به جای توجیه اهل توجّه باشیم)

حجة الاسلام حاج شیخ محمّد شاهرخ همدانی:

یکی از چیزهایی که نفس را سنگین و مکدّر می کند، توجیه نفس و کارهای غلط اوست. قلب مجرّد و بسیار رقیق و لطیف و سبک است و توجیه چون منشأش دنیا و کثرت است، سنگین است؛ درست مانند پوشاندن لباس سنگین بر قامت کودک. باید اهل توجّه بود نه توجیه؛ مؤمن با توجّه به تجرّد و نورانیت می رسد و با توجیه به کثرت و ظلمت و طغیان!
یک سینه سُخن (دیدن هر دو نیمه لیوان)

حجة الاسلام حاج شیخ محمّد شاهرخ همدانی:

در واقع نیمه خالی لیوان پُر است از هوا و اکسیژن. انسان در حیاتش همانقدر که به آب نیاز دارد به هوا هم نیاز دارد؛ پس هر دو نیمه را باید به یک اندازه دید. مشکلات، سختی ها، کمبودها و نقائص آن نیمه ایست که باید دید چون در مسیر کمال ضرورت دارند.

نفحات الاُنس (عقوبت های الهی در دنیا) عارف کامل حضرت علّامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند: گاهی عقوبت های الهی در دنیا برای تأدیب و تصفیۀ نفس است؛ مرحوم دکتر محمّد معین (استاد ادب فارسی که لغتنامه وی معروف است) چند سال در حال کما بسر برد! گویا می خواستند بدین وسیله پاکش کنند.
دلسردی در سیر الی الله و نسبتش به دیگران

شروع در بسیاری از امور با دلگرمی و میل و رغبت است اما بعد از مدتی به سردی می گراید؛ راه خدا و عبادت از این مقوله جدا نیست خصوصاً اینکه در این بین دیگران و عملکرد آنها را ملاک قرار داده باشیم؛ در مقاله پیش رو به برخی از عوامل دلسردی در راه خدا و عبادت و نسبتش با دیگران و راه کارهای درمانی آن پرداخته شده است.

یک سینه سُخن (دِل را دِه نکنیم)

حجت الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی:

استاد ما حضرت علّامه طهرانی رحمة الله علیه این شعر را زیاد می خواندند:

دِه بود آن نه دل که اندر وی *** گاو و خر باشد و ضیاع و عقار.

یکبار شخصی از ارادتمندان مرحوم آقا با یک حال زائدالوصفی به ایشان عرض کرد: آقا ما یک منزلی در فلان جا تهیّه کردیم، بلافاصله مرحوم علّامه فرمودند: مؤمن که نباید از خرید منزل اینقدر مسرور باشد، مؤمن باید فکر خدا باشد، حالا یک منزل پیدا می شود می خرد. دلت نرود دنبال منزل، آن دیگر دِه می شود، دل نیست، دل بایستی سراغ خدا برود، فرمودند: أنتَ مَعَ مَن أحبَبتَ.