گوهر معرفت - عرفان و اخلاق کاربردی

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت إشراف حجّة الاسلام و المسلمین حاجّ شیخ محمّد شاهرخ همدانی از شاگردان عارف کامل حضرت علّامه طهرانی اعلی الله مقامه

پایگاه نشر علوم و معارف اسلام تحت إشراف حجّة الاسلام و المسلمین حاجّ شیخ محمّد شاهرخ همدانی از شاگردان عارف کامل حضرت علّامه طهرانی اعلی الله مقامه

۳۰ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «کلمات قصار» ثبت شده است

نفحات الاُنس (عظمت حضرت رقیّه سلام الله علیها)

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه:

از آثار بارگاه و حرم ایشان پیداست که شخصیت با عظمتی در اینجا مدفون هستند و ایشان نسبتِ حضرت رقیه را به سید الشهدا علیه السلام به عنوان دختر، تایید می کردند و از جاهایی که در سفر به شام همراه با حضرت حاج سید هاشم حداد اعلی الله مقامه الشریف به زیارت می رفتند، مزار خانم رقیه سلام الله علیها بوده است.

یک سینه سُخن (توفیقات در آیینه امام حسین علیه السّلام)

حجّة الاسلام حاجّ شیخ محمّد شاهرخ همدانی:

توفیقات معنوی و مخصوصاً سلب آن، آثارش در رابطه با امام حسین علیه السّلام از همه جا بیشتر و مشهودتر است؛ لذا هر کسی میتواند خودش را در رابطه با حضرت محک بزند و واقف بر امر خویش گردد.

یک سینه سُخن (تاکید بر مطالعه گلستان سعدی)

حجّة الاسلام حاجّ شیخ محمّد شاهرخ همدانی:

یکی از کتاب هایی که سیّدنا الاستاد حضرت علّامه طهرانی اعلی الله مقامه در بدو ورود ما به حوزه بدان سفارش فرمودند و تاکید بر تعلّم و مباحثه و مطالعه آن داشتند، "گلستان سعدی" بود که به باور بسیاری از اهل فنّ، تاثیرگذارترین کتابِ نثر در ادبیات فارسی‌ بشمار می رود. 

نفحات الاُنس (تمجید از نگرش توحیدی پرفسور حسابی)

آیت الله حاجّ سیّد محمّد محسن حسینی طهرانی:

مرحوم دکتر حسابى‏، آدم خوبى بود، خدا او را بیامرزد، آدم درستی بود، آدم خیّر و با نیّت و بسیار فاضل و دانشمند بود. در فرضیه ‏هایى که ارائه دادند و به اثبات رساندند، چون از ایشان سؤال کرده بودند چه عاملی شما را به این فرضیه رسانید؟ گفته بودند: هر چه که من به آن رسیدم فقط الهام بود! هیچ چیز دیگر نبود، الهام، الهام! نشسته بودم یک مرتبه مى دیدم یک مطلبی به ذهنم آمد و فلان مشکل حل شد. (منبع: متن جلسات شرح دعاى ابو حمزه ثمالى، ص: 2186)

عید، "عید غدیر" است

حجّة الاسلام حاج شیخ محمّد شاهرخ همدانى:

شیعه باید به گونه ای باشد که وقتی نزد او گفته میشود "عید" ، "عید غدیر" به ذهن و قلبش خطور کند و بس.

نفحات الاُنس (نیّت دختران هنگام ازدواج)

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

اگر دخترى (هنگام ازدواج) در نیّتش آن باشد که: در خانه شوهر، شوهر را در تحت اختیار خود درآورد؛ و در امر و نهى، و آمد و رفت بر او مسلّط گردد؛ و با حیله‏ها و تزویرهاى زیرکانه و ظریفانه، بالاخره امور وى را بدست گیرد، و خود را حاضر بر پذیرش قیمومت مرد بر زن ننموده؛ و حاضر براى تسلیم و اطاعت و انقیاد نشود و بطور کلّى چنین معتقد باشد که زن باید بر مرد مسلّط باشد

یکی سینه سُخن (زیبانگری در ازدواج)

حجّة الاسلام حاج شیخ محمّد شاهرخ همدانی:

ازدواج، تنها رابطه میان دو جنس مذکّر و مؤنّث است که تمام مردم با هر گرایش و مذهبی آن را تحسین و تقدیس می کنند.

نفحات الاُنس (زیارت امام رضا علیه السلام اصل شریعت است)

عارف کامل حضرت علّامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند: زیارت امام رضا علیه السلام اصل و اساس شریعت است و همه احکام و تکالیف به ولایت ایشان بر مى گردد و حرم امام رضا علیه السلام بعنوان مأمن و ملجأ و پناهگاه و کهف همه شیعیان دنیا مطرح است وهمه باید به اینجا بیایند و بار خود را در اینجا فرود آورند و دین خود را بدینجا عرضه بدارند و از اینجا سیراب شوند و به اوطان خود باز گردند.

یک سینه سُخن (موحّدانه کسب رزق کنیم)

حجة الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی: 

خدا تأمین رزق انسان را لطیفانه قرار داده است؛ "الله لطیفٌ بِعبادِهِ یَرزُقُ مَن یَشاء"، همان مِمّا لایَحتَسِب، از همانجایی است که کسی گمان نمی کند؛ لذا مومن کسی است که تکیه اش در رزق، ایمان به غیب است، مادّی نیست! دنبال رزقش در زمین و باغ و دام و آمد و شد مردم به دکانش نمیگردد. البته اسباب را فراهم می کند، کار و تلاش می کند، اما تکیه اش به کار خودش نیست! بلکه نظر به مسبّب که خدای لطیف و قویّ و عزیز است دارد و بس!  نتیچه اش هم این است که اگر به حسب ظاهر تمام درهای آسمان و زمین بسته شود ابدا غمی به دل راه نمی دهد، خوش است.

بشنو از نی (فضیلت تُهی دستی) مرحوم آقای حاج سیّد علی قاضی أعلی الله مقامه: تهی دستی به نفع بشر است! انسان وقتی به خزینه می رود و لنگ خود را هم باز می کند و کنار می گذارد، برای او بهترین وقت است که از هرچه دارد جدا می شود؛ شما نمی فهمید، ولی من آن را می فهمم!
یک سینه سُخن (نمونه ای از رحمت پیامبر صلی الله علیه و آله) حجّة الاسلام حاج شیخ محمّد شاهرخ همدانی: "پیامبر رحمة للعالمین است" یک نمونه بسیار ناچیزش این است که وقتی حضرت را اذیّت می کردند فحش و ناسزا می گفتند، حتی داریم حضرت را هو می کردند می فرمود: «این کارهائى را که با من کردید، کتمان کنید و به کسى نگوئید!» نمی خواست نزدیکانش جریّ بشوند و مقابله کنند و آنها را اذیّت نمایند. (سخنرانی ها)
نفحات الاُنس (چگونه هزینه کنیم؟)

عارف کامل و عالم ربّانی حضرت علّامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند: پول را هرچى گیر می ‏آورید در مصالح خودتان خرج کنید! مصالح می‏دانید معنایش چیست؟ یعنى کمال، یعنى انسانیّت، شَرفتان، عزّتتان، عصمتتان، اخلاقتان، تربیتتان که با آن پول حفظ بشود، هرچى مصرف کنید گناه ندارد؛ امّا اگر نه، یک خُرده جلوى پول را باز کنید با آن عزّت و شرف و عصمت و اخلاق را حفظ نکنید و لو مختصر باشد، جلویش را بگیرید! پول خودتان را بیجا خرج کردید!

یکی سینه سُخن (از دست نرویم)

حجة الاسلام حاج شیخ محمّد شاهرخ همدانی:

دنیا جای از دست دادن و از دست رفتنن است؛ یکی مال از دستش می رود، یکی سلامتی، یکی موقعیت، حتی در نهایت حیات دنیوی را هم از دست می دهیم؛ همه اینها را از دست بدهیم یا نه بالاخره از دست می رود زمانش بسر می آید؛ در این میان مهم نفسمان است! بگو خدایا خودم از دست نروم!

نفحات الاُنس (امیدواری در سیر الی الله)

عارف کامل و عالم ربانی حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند: سالک باید آنقدر امیدش به پروردگار زیاد باشد که هر شب که می ‌خوابد، امید داشته باشد صبح کامل ‌شده برمی خیزد و شاهد وصل را در آغوش کشیده باشد

نفحات الاُنس (هر کلامی غیر از کلام معصوم قابل ردّ است)

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

هر کلامی  غیر از کلام پیغمبر و معصوم علیهم السلام، قابل ردّ است؛ شیخ طوسى، شیخ مفید، شیخ صدوق، آرائى که دارند اینها همه قابل ردّ است؛ هر فیلسوفى، هر حکیمى آرائش قابل ردّ است؛ ولى خُب اگر انسان به نظرش مىآید که مثلًا یک اشتباهى هست مىتواند بیان کند اشتباه که چیزی نیست ولیکن با کلامى خوب؛ یعنى با عفّت کلام، نه با جملات تند و بى ادبانه. پس رفقا همیشه باید در مباحثات خودشان، بدانند که ردّ و ایراد و بحث و اینها، همه بجاى خود صحیح و باید بشود ولیکن احترام بزرگان را حتماً باید داشت.

یک سینه سُخن (وقت شناسی)

حجة الاسلام حاج شیخ محمد شاهرخ همدانی:

صوفی إبنُ الوقت باشد ای رفیق

از خصوصیات بارز اولیاء الهی و مؤمنان راستین وقت شناسی و نظم در امور است. مرحوم علّامه طهرانی رضوان الله علیه را همگان بدین صفت میستودند و انصافا کم نظیر بودند. چقدر قابل تأمّل است که علی علیه السلام در آخرین وصایای خود به فرزندان و تمام شیعیان، سفارش به نظم فرموده و آن را همردیف تقوا به حساب می آورند. [نهج البلاغه، فیض، نامه ۴۷، ص ۹۷۷]

یک سینه سُخن (لذّت روزه نگرفتن)

حجّة الاسلام حاج شیخ محمّد شاهرخ همدانی:

لذّت مؤمن در اطاعت خداست؛ اطاعت گاهی در امتثال امر است گاهی در امتثال نهی؛ بنابراین روزه نگرفتن برای شخص بیمار همانقدر باید شیرین بنماید که روزه گرفتن برای شخص سالم، اگر شیرینتر نباشد! چراکه ترک کام دل است و بدست آوردن کام دوست.
قیام سیدالشهدا علیه السّلام استاد شاهرخ همدانی حفظه الله:
قیام سیّدالشهداء علیه السّلام قیام عاشق به احترام معشوق بود.
یک سینه سُخن (تقوا به پرهیز است)

حجّة الاسلام حاجّ شیخ محمّد شاهرخ همدانی:

از گناه و مکان های گناه خصوصاً در ارتباطات با نامحرم باید فرار کرد! همانطور که حضرت یوسف علیه السّلام فرار کرد؛ آنجا جای تأمّل و توجیه نیست، جای اعتماد بر نفس و ایمان و اعمال صالحه نیست، جای حتّی نصیحت شنیدن و نصیحت کردن هم نیست؛ اصلاً گناه، جای ماندن و تقوا نیست، جای رفتن و تقواست.
یک سینه سُخن (نعمتِ پشیمانی) حجّة الاسلام حاج شیخ محمّد شاهرخ همدانی:
آن پشیمانی که از خطاهای گذشته در خلوت و حال تفّکر به انسان دست می دهد، باید قدرش را دانست و ممنونش بود؛ موهبتی است از خدا و عجیب انسان را تربیت می کند و جلو می برد.
بشنو از نی (إخلاص در سلوک)

موحّد کبیر و عارف بالله مرحوم حاج سیّد هاشم حدّاد رضوان الله علیه: انسان خالص به مقصود می رسد؛ اوّل و آخر سلوک إخلاص است. بدون إخلاص انسان به جایی نمی رسد.

نفحات الاُنس (سفر به سوی خدا) عارف کامل مرحوم علامه طهرانی رحمة الله علیه:
همه افراد در مسافرتند از مبدئى به منتهائى، سفر بسوى خدا، راه سفر سیر در ملکات نفس است، زمان سفر مدّت خروج از منزل و وصول به مقصد است، مبدأ سفر عالم کثرت و حجاب، و منتهاى سفر عالم توحید و رفع حجاب است. ولى مطلب اینجاست که با آنکه همه به شرف زیارت و ملاقات خدا مى ‏رسند، آنهائى که از راه مستقیم حرکت کرده و بر نفس خود ستم ننموده ‏اند در تحت تجلّیات جمال و عطوفت و رحمت خدا واقع مى‏ شوند، و آنها که از راه هاى کج و منحرف راه پیموده ‏اند بر نفس خود ستم نموده عمر خود را به بطالت گذرانیده و در نتیجه از معرفت کم به دست آورده ‏اند، در تحت تجلّیات جلال و قهر خدا واقع شده، مطرود و منفور و در عالم بُعد قرار مى ‏گیرند.
بشنو از نی (سدّ شدن در راه خدا، از پستیِ نفس است) یکی از سالکان راه خدا رحمة الله علیه می گفت: بعضی از نفوس تمام سعی و تلاششان را برای راندن خود و دیگران از درگاه قرب پروردگار بکار بسته اند در حالی که همۀ اسباب و علل برای قُرب و کمال و وصال مهیاست؛ حال اینجاست که از این نفوسِ شیطان زده و تهی از حق و صدق و طَهور و در عوض پر از شرارت و تملّق و غرور باید پرسید: آنقدر که تلاش می کنید و افراد بیچاره ای را برای منظورتان اجیر کرده و با خود همسو نموده اید تا خود و دیگران را از خدا و انوار الهی دور کنید و ظاهرا هنری هم غیر از این ندارند، آیا سعی و تلاش کردید کسی را در این دنیا و زمان که زمانِ حیرت و سرگردانی است، به خدا وصل کرده نزدیکترش کنید؛ تعلّقاتش را به دنیا و کثرات و گناهان بزدایید و قلبش را طیب و طاهر کرده متوجّه عالم توحید و ولایت کنید؟ در روایت است که همه در قیامت غبطۀ مقام شهدا را دارند، اما شهدا غبطۀ مقام کسی را دارند که دست کسی را گرفته به خدا نزدکتر کرده باشد. حال ما کدام راه و عمل را انتخاب کرده ایم؟
نفحات الاُنس (گذر از حجاب های نورانی)

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

در این راه هر چه به شما دادند و کف دستتان نهادند، ببینید و بریزید. همیشه باید کف دست شما متمایل به زمین باشد که هر چه در او نهادند بریزد و نماند که شما را نگه می‌دارد

بشنو از نی (آثار دوری از عالمان وارسته)

مرحوم آیت الله بهجت اعلی الله مقامه الشریف از ناحیه پیامبر صلی الله علیه و آله نقل می کردند: هر کس عالمی را تا چهل روز زیارت نکند، مات قلبه (قسی قلبه)  قلبش می میرد (قساوت قلب پیدا می کند) معلوم می شود یک ملاقات با عالمی که صدق و اخلاص را پیشه خود نموده تا چهل روز اثر دارد؛ اصل روایت این است که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند: یا علیُّ إذا أتَی عَلَی المُومِنِ أربَعینَ صَباحاً و لَم یَجلِسِ العُلَماءَ قَسَی قَلبُهُ وَ جَرَءَ عَلی الکَبائِرِ. (یا علی هر گاه چهل روز بر مومن بگذرد و در مجلس علماء حاضر نشود قلب او قساوت می گیرد و بر گناهان کبیره جرأت نماید.) سفینة البحار،ج2،ص554

نفحات الاُنس (حدود معاشرت سالک با دیگران)

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

سالک باید ارتباطش را با افراد (غیر سالک) به حداقل مراوده و معاشرت برساند، با هر کسى صحبت نکند، نفوسى که گناه کار هستند در ارتباط با انسان اثر مى‏گذارند، هر کدام یک اثرى مى‏گذارند خواهى نخواهى. رفتن هر جا و دیدن هر کس این براى انسان صحیح نیست. از طرفی بیشتر کردن مجالست با دوستانی که ارتباط با آن دوستان انسان را از مادّه و مادّیات بیرون بیاورد خوب است رفت و آمد با سالکان الی الله و اخِلّاء روحانى و برادران ایمانى خیلى مؤکَّد است و تأثیر بسزایى در انبساط و رفع قبض دارد.

نفحات الاُنس (منشأ امراض باطنی)

عارف کامل حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

شرک سر منشأ و رأس همه دردهای باطنی است، ولی هر دردی حتّی شرک دوا دارد و با توبه دوا می‌شود. و توبۀ شرک هم اینست که انسان موحّد بشود. همین شهادتین، توبۀ شرک است. اینکه گفته ‌اند برای مُشرک توبه قبول نیست، بدین معناست که با وجود شرک توبه ‌اش قبول نیست، ولی از خود شرک می‌ تواند توبه کند.
بشنو از نی (عدم توجه به کشف و کرامات در سیر الی الله)

روزی یکی از شاگردان موحد کبیر و عارف کامل مرحوم حضرت آقای سید هاشم حداد رضوان الله تعالی علیه به ایشان می گوید: کرامتی برای من حاصل شده است. مرحوم آقای حداد از او می پرسد : آن کرامت چیست ؟ جواب می دهد : دیدم روی آب ایستاده ام و بی اراده حرکت می کنم. مرحوم حداد می فرمایند: اهمیتی به آن نده، چیز عجیبی نیست، چرا که چوب خشک هم روی آب می ایستد و حرکت می کند.

نفحات الاُنس (بدگمانی در رشد سلوکی)

عارف کامل و عالم ربانی حضرت علامه طهرانی رحمة الله علیه می فرمودند:

اگر انسان گمان برد در مرحله‌ای قفل شده است و دیگر رشد و تعالی نمی‌تواند داشته باشد، گویا همان‌جا از انسانیت بیرون رفته است.

بشنو از نی (برخورد با سختی های دنیا)

مرحوم عارف وارسته آیت ‌الله حاج شیخ محمد تقی بهجت رحمة الله علیه:

انسان در دنیا به ده درصد خواسته‌های خود می‌رسد. کمتر کسی پیدا می‌شود که زندگی بر وفق مراد او باشد هرگونه عیش و نوش دنیا با هزار تلخی و نیش همراه است. اگر کسی دنیا را اینگونه پذیرفت و شناخت، در برابر ناگواری‌ها و بدی‌های همسر و همسایه و ... کمتر ناراحت می‌شود؛ زیرا از دنیا بیش از اینکه خانه بلاست، انتظار نخواهد داشت. در روایتی از امام صادق علیه السلام آمده است: مؤمن و بلا همچون کفه ترازو هستند، هرچه بر ایمانش افزوده شود، بر بلا و مصیبتش افزوده می‌شود.